WYMELDOWANIE Z WŁOCH

[Wklejam post opublikowany niedawno na fejsbukowym fanpejdżu, gdyż temat jest coraz bardziej popularny, a brakowało go na blogu.] 

Co jakiś czas pojawia się w Waszych wiadomościach pytanie o to, jak wygląda kwestia wymeldowania się z Włoch - czy trzeba, czy po wygaśnięciu umowy najmu następuje ono automatycznie, czy ktoś może to za Was zrobić, a w ogóle to gdzie trzeba pójść i ile zapłacić.

No więc płacić nie musicie nic i chodzić w zasadzie też nie, bo od kilku lat można całą sprawę załatwić na odległość. Najważniejszy jest w tym wszystkim druk oświadczenia o wymeldowaniu ze względu na wyprowadzkę za granicę - zazwyczaj można go znaleźć na stronie internetowej urzędu gminy, ale jeśli Wasza gmina to akurat jakaś zacofana pipidówa, gdzie używają jeszcze Explorera, a stronę robił im kuzyn Alfonso w późnych latach dziewięćdziesiątych, to możecie ściągnąć sobie tenże druk ze strony włoskiego MSW. Znajdziecie go tutaj, kliknijcie na “Modulo di cancellazione. Circolare n.9/2012”:

https://dait.interno.gov.it/servizi-demografici/circolari/circolare-n9-del-27-aprile-2012

Po wypełnieniu formularza macie do wyboru cztery opcje:

1) jeśli bardzo się nudzicie, a Waszym perwersyjnym hobby jest odwiedzanie urzędów administracji publicznej, możecie zanieść go osobiście do urzędu meldunkowego (Ufficio Anagrafe);

2) jeśli Wasza perwersja ogranicza się stania w kolejkach w urzędach pocztowych, możecie wysłać go pocztą, najlepiej listem poleconym zwrotnym, załączając ksero ważnego dowodu tożsamości;

3) jeśli lubicie antyki i styl retro, możecie skorzystać z faksu, również załączając ksero dowodu;

4) millenialsom i innym miłośnikom nowoczesności polecam przesłanie druku wraz ze skanem dowodu mailem, na adres urzędu, który na pewno znajdziecie na stronie internetowej urzędu (chyba że go nie znajdziecie, wtedy będzie trzeba zadzwonić i zapytać).

Wymeldowanie następuje w dniu złożenia oświadczenia o wyprowadzce za granicę, a możecie to spokojnie zrobić już po wyjeździe, siedząc wygodnie na tapczanie w Inowrocławiu i popijając kawę inkę z kubka z ćmielowskiej porcelany.

I nie, samo rozwiązanie umowy najmu nie oznacza, że zostaniecie automatycznie wymeldowani z danego miejsca – musicie samo złożyć odpowiednie oświadczenie, ewentualnie właściciel mieszkania lub inna osoba zainteresowana (np. współlokator widniejący w umowie najmu) może zgłosić w urzędzie, że już tam nie mieszkacie, jednak to zupełnie inna procedura, która przewiduje przeprowadzenie odpowiedniej kontroli i trwa zazwyczaj około roku. Podobnie ma się w przypadku wszystkich innych podobnych sytuacji, np. opiekunek, którym skończyła się umowa i wyprowadziły się od pracodawcy.

Osobiście radzę nie zaniedbywać kwestii wymeldowania się z Włoch, gdyż pamiętajcie, że zgodnie z włoskimi przepisami każda osoba tutaj zameldowana, bez względu na faktyczny kraj zamieszkania, jest z automatu uznawana za włoskiego rezydenta podatkowego, więc fiskus może się dopomnieć o zapłatę np. podatku od nieruchomości położonych za granicą (IVIE) czy od zagranicznych oszczędności (IVAFE), i będziecie mieli problem.

Aha, i jeszcze jedno – jeśli macie włoskie obywatelstwo, to nie możecie po prostu się wymeldować i hasta la vista baby, nie ma takiej opcji. Państwo włoskie wymaga od swoich obywateli, którzy zapragną wynieść się za stałe za granicę rejestracji w spisie osób zamieszkałych za granicą, tzw. AIRE (Anagrafe Italiani Residenti all’Estero). Rejestracji w AIRE dokonuje się przez internet, po uprzedniej rejestracji na poniższej stronie:

https://serviziconsolari.esteri.it/ScoFE/services/category-info.sco?categoryId=3&cid=1240185

Po rejestracji zostaniecie wpisani do spisu obywateli włoskich zamieszkałych za granicą przy urzędzie gminy, w której jesteście aktualnie zameldowani we Włoszech.

UWAGA! Obywatele włoscy zarejestrowani w AIRE tracą prawo do korzystania z włoskiej służby zdrowia!

ZNIESIENIE WYMOGU APOSTILLE I UPROSZCZENIE PROCEDURY DOTYCZĄCEJ TŁUMACZEŃ DOKUMENTÓW OD 16.02.2019 R. – ROZPORZĄDZENIE UE NR 2016/1191

 

Ostatnia aktualizacja: 20.08.2022 r.

Unia Europejska od dawna zastanawiała się, w jaki sposób ułatwić życie obywatelom UE, którzy przemieszczają się po terytorium unijnym i często-gęsto muszą przedstawiać w różnych zagranicznych urzędach dokumenty wydane w kraju pochodzenia. Jak pewnie przekonaliście się na własnej skórze, do tej pory trzeba było nieźle się nagimnastykować, gdyż opcje były ograniczone: w niektórych przypadkach możliwe było przedłożenie odpisu aktu na druku wielojęzycznym zgodnym w Konwencją Wiedeńską z 1976 r. (chodzi tu o akty urodzenia, ślubu i zgonu), a w przypadku innych dokumentów konieczne było zlecenie wykonania tłumaczenia przysięgłego i poświadczenia go w MSW w Warszawie za pomocą apostille. Począwszy od dnia 16 lutego 2019 r., sytuacja powinna się diametralnie zmienić – piszę „powinna”, gdyż we Włoszech to wcale nie jest takie oczywiste, biorąc pod uwagę, że nadal zdarzają się urzędnicy, którzy nie dowierzają plotkom, jakoby Polska była w Unii. ;)

 

Jakich dokumentów dotyczą nowe przepisy unijne?

Opisane poniżej zasady obowiązują w przypadku dokumentów urzędowych i publicznych wystawionych przez kraje unijne, takich jak:

• akty urodzenia
• akty małżeństwa
• akty zgonu
• zaświadczenia o pozostawaniu przy życiu
• zaświadczenia o imieniu i nazwisku
• zaświadczenia o stanie cywilnym
• zaświadczenia o zdolności do zawarcia związku małżeńskiego lub partnerskiego
• dokumenty dotyczących separacji, rozwodu i unieważnienia małżeństwa
• dokumenty dotyczących rozwiązania i unieważnienia związku partnerskiego
• zaświadczenia o pochodzeniu dziecka
• dokumenty dotyczących przysposobienia
• zaświadczenia o miejscu zamieszkania, zameldowania i pobytu
• zaświadczenia o posiadanym obywatelstwie
• zaświadczenia o niekaralności wydanego przez państwo, którego jesteście obywatelami
• dokumenty wymagane w związku z kandydowaniem lub głosowaniem w wyborach do Parlamentu Europejskiego lub w wyborach lokalnych

Do dokumentów urzędowych zaliczane są również dokumenty i orzeczenia sądowe, akty notarialne, zaświadczenia o zarejestrowaniu dokumentu, zaświadczenia o dacie sporządzenia dokumentu czy poświadczenie podpisu, dotyczące powyższych kwestii.

Założenia Rozporządzenia UE 2016/1191

Chodzi generalnie o to, by procedury były w miarę możliwości jednolite i uproszczone – nie można wprawdzie wprowadzić ujednoliconych druków samych dokumentów, gdyż każdy kraj członkowski ma swoje wewnętrzne przepisy, które regulują ich formę oraz zawartość, jednak można sprawić, by ich obrót i używanie był prostszy.

APOSTILLE I LEGALIZACJA

Musicie wiedzieć, że istnieją różne konwencje międzynarodowe, które regulują sposób przygotowywania do obrotu dokumentów pomiędzy krajami, które je ratyfikowały – Polska i Włochy podpisały np. Konwencję Wiedeńską z 1976 r., która wprowadziła wielojęzyczne odpisy aktów stanu cywilnego czy Konwencję Haską z 1961 r., znoszącą wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych i zastępującą ją tzw. apostille, czyli poświadczeniem pozwalającym na ich używanie za granicą. Unia Europejska postanowiła jednak pójść krok dalej i znieść również wymóg apostille oraz wszelkiego rodzaju legalizacji (w przypadku państw, które nie przystąpiły do Konwencji Haskiej), byśmy mieli mniej latania i więcej czasu wolnego.

KOPIE ZGODNE Z ORYGINAŁEM

Jeżeli urząd wymaga przedstawienia oryginału jakiegoś dokumentu, nie może jednocześnie wymagać przedstawienia jego kopii zgodnej z oryginałem i vice versa – jeśli można przedstawić kopię zgodną z oryginałem, wystawioną i poświadczoną przez polski urząd, włoski urzędnik nie może domagać się przedłożenia oryginału. Albo jedno, albo drugie.

TŁUMACZENIE

[Tytułem wstępu, muszę wyjaśnić tu kwestię tłumaczeń przysięgłych, które budzą wśród Was spore emocje ze względu na nieznajomość włoskich przepisów. :) We Włoszech… nie istnieje zawód tłumacza przysięgłego - istnieją tłumaczenia przysięgłe, ale na takiej zasadzie, że ktokolwiek może przetłumaczyć dany tekst czy dokument, bez względu na jego charakter, a następnie złożyć przysięgę w sądzie na zgodność treści tłumaczenia z oryginałem. Na tym właśnie polega we Włoszech tłumaczenie przysięgłe (traduzione giurata lub asseverata) - tłumaczycie tekst, idziecie do sądu, wypełniacie i podpisujecie druk “przysięgi”, a kancelaria sądu poświadcza, że ją złożyliście. To wszystko. Jedynym ograniczeniem jest niemożność przetłumaczenia dokumentów dotyczących Was samych - jeśli więc musicie przetłumaczyć na przykład wystawione na Wasze nazwisko polskie faktury (do zeznania podatkowego) czy wyrok rozwodowy, musi to za Was zrobić ktoś inny. I znowu - to nie musi być koniecznie zawodowy tłumacz (choć w przypadku urzędowych dokumentów raczej odradzam zwracanie się do pierwszego z brzegu kolegi), możecie poprosić o przetłumaczenie pana Kazia z parteru, jeśli tylko zna włoski. Pan Kaziu pójdzie do kancelarii sądu, przysięgnie, że tłumaczenie wykonał idealnie i już, macie tłumaczenie przysięgłe.]

Z wyjątkiem wspomnianych wyżej aktów stanu cywilnego, których odpisy możecie przedstawiać od dawna we Włoszech na drukach wielojęzycznych, nie wymagających tłumaczenia ani poświadczenia apostille, wszystkie pozostałe dokumenty musiały być do tej pory tłumaczone przez tłumacza przysięgłego w Polsce, co dodatkowo wymagało poświadczenia apostille, lub poświadczane we włoskim sądzie (patrz wstęp powyżej). Rozporządzenie nr 2016/1191 nie znosi całkowicie obowiązku tłumaczenia dokumentów, ze względu na niemożność ich ujednolicenia na poziomie europejskim, jednak wprowadza standardowe, wielojęzyczne formularze, które mają sprawić, by w wielu przypadkach tłumaczenie nie było potrzebne, gdyż pełnią one rolę tłumaczenia pomocniczego. Formularz taki musi być dołączony do oryginalnego dokumentu, który macie przedstawić w urzędzie i jeśli urząd stwierdzi, że zawiera on wszystkie wymagane informacje, to ma obowiązek przyjąć dokument bez dodatkowych ceregieli, tłumaczeń i dekretów króla Maciusia I. Jeżeli natomiast w formularzu czegoś będzie brakowało, urząd ma prawo zażądać tłumaczenia, wskazując sposób jego wykonania zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy czym kraje członkowskie muszą uznać uwierzytelnione tłumaczenie wykonane w innym państwie członkowskim.

Oczywiście w przypadku, gdy sam dokument lub formularz standardowy zostały sporządzone w języku włoskim tłumaczenie nie może być wymagane, bo nie ma czego tłumaczyć. ;)

Standardowe formularze wielojęzyczne

Formularze wielojęzyczne mogą być siłą rzeczy załączane jedynie do tych dokumentów, które można w jakiś sposób ujednolicić – trudno o to np. w przypadku aktów notarialnych czy wyroków sądowych. Możecie poprosić o ich dołączenie do dokumentów dotyczących:

• stanu cywilnego
• pozostawania przy życiu
• urodzenia
• zgonu
• małżeństwa
• zdolności do zawarcia związku małżeńskiego lub partnerskiego
• miejsca zamieszkania
• niekaralności

Taki formularz sam w sobie nie stanowi dokumentu urzędowego, więc nie ma sensu przedstawiania go bez dokumentu, do którego się on odnosi, gdyż nie ma on wówczas żadnej mocy prawnej.

Formularze składają się z dwóch części – standardowej i niestandardowej. Część standardowa zawiera nazwę formularza, podstawę prawną jego wydania, oznaczenie państwa wydającego, pola pouczeń i uwag oraz odpowiednią dla każdego druku ilość rubryk, do których wpisywane są dane. W części niestandardowej znajdują się natomiast dodatkowe pola, w zależności od państwa, które wydaje formularz – w pola te wpisywane są dodatkowe informacje, które znajdują się w oryginalnym dokumencie, a które nie są przewidziane w części standardowej. Każde państwo członkowskie miało czas na zgłoszenie potrzebnych mu rubryk, więc druki powinny być dość kompletne.

Polski urząd wypełnia formularz w języku polskim, przy czym część standardowa oraz tytuły rubryk części niestandardowej wypełniane są zarówno w języku polskim, jak i w języku włoskim (piszę tu o sytuacji, gdy polski dokument ma być przedstawiony we Włoszech).

Opłata za wydanie standardowego formularza wielojęzycznego nie może być wyższa niż koszt wydanie dokumentu urzędowego, do którego jest on załączony lub koszt wydania samego formularza – w zależności od tego, który z nich jest niższy.

Formularze we wszystkich wersjach językowych możecie sobie obejrzeć na portalu unijnym e-Justice --> KLIK. 

Nadal możecie korzystać z apostille, jeśli z jakiegoś powodu nie możecie wystąpić o wydanie formularza wielojęzycznego - ta możliwość nie została zniesiona.

CZY WARTO UBIEGAĆ SIĘ O OBYWATELSTWO WŁOSKIE?

Postanowiłam skopiować tu tekst opublikowany na moim fejsbukowym fanpejdżu, gdyż zawiera on odpowiedzi na Wasze pytania na temat korzyści związane z posiadaniem obywatelstwa włoskiego, a dobrze mieć je od ręką. Przypominam, że w zakładce OBYWATELSTWO znajdziecie sporo artykułów na temat zasad i procedury jego przyznawania.

Ostatnia aktualizacja: 11.11.2019 r.

Temat: „Obywatelstwo włoskie – brać czy nie?” Przede wszystkim bardzo Wam dziękuję za to, że podzieliliście się ze mną Waszym zdaniem, i to tak licznie. Ja nie posiadam włoskiego obywatelstwa i nigdy nawet mi się o komórki mózgowe nie obiło, by się o nie starać, gdyż mimo ponad 12-letniego zamieszkiwania tutaj nadal Włoszką się nie czuję i jakoś nie mam ochoty przysięgać wierności Republice Włoskiej. Nie zgadza się z tym mój ukochany Tato, który twierdzi, że powinnam się zwłoszczyć ze względów praktycznych, „bo nigdy nic nie wiadomo” (a przyznam, że obecna sytuacja w Polsce rzeczywiście zmusza do refleksji), jednak uparcie kręcę głową, że nie, że to hipokryzja i że nie będę przyjmowała obywatelstwa kraju, którego obywatelką się nie czuję. Sama jestem ciekawa, czy kiedyś mi się odmieni.

Pomyślałam sobie, że na podstawie Waszych wypowiedzi dobrze byłoby przeanalizować sobie potencjalne korzyści z posiadania włoskiego obywatelstwa przez osoby pochodzące z Polski – oczywiście wymieniane przez Was nie tyle praktyczne, a osobiste względy nie podlegają dyskusji, gdyż macie do nich prawo i nic mi do tego.

No to jedziemy:

1. Nie chce mi się jeździć do Polski i odnawiać dokumentów, a jako obywatel Włoch mogę jeździć za granicę na włoskim dowodzie.

Zacznijmy może od tego, że dopóki posiadacie również polskie obywatelstwo, powinniście posiadać polskie dokumenty – o ile posiadanie dowodu osobistego możecie sobie darować, o tyle radzę nie zaniedbywać odnawiania paszportu. Zgodnie z polskimi przepisami, na terenie Polski jesteście tylko i wyłącznie polskimi obywatelami i posiadanie przez Was innego obywatelstwa nie ma żadnego znaczenia, a to oznacza, że w przypadku legitymowania się włoskim dokumentem tożsamości możecie mieć problemy. Jakie? Wyobraźcie sobie, że Kazio Kowalski chce wrócić do Włoch po świątecznym urlopie w Polsce, stoi w kolejce do kontroli bagażowej na lotnisku i okazuje przedstawicielowi straży granicznej włoski dowód osobisty. Funkcjonariusz widzi, że Kazio nazwisko ma typowo polskie, nachodzi go wątpliwość, czy aby przypadkiem nie stoi przed nim rodak, wpisuje więc jego dane do systemu i rzeczywiście, Polak jak malowany. Prosi więc Kazia o polski dokument tożsamości, którego Kazio nie posiada – no i zonk, straż graniczna ma obowiązek nie wypuścić Kazika z Polski, gdyż zgodnie z przepisami nie ma on ważnego dokumentu pozwalającego na wyjazd. Warto ryzykować?

Zdaję sobie sprawę, że odnowienie paszportu przez konsulat nie tylko sporo kosztuje, ale dodatkowo nie wszyscy mieszkają w Rzymie czy Mediolanie, więc trzeba doliczyć czas i pieniądze przeznaczone na podróż. Ja rozwiązałam problem odnawiania dokumentów w taki sposób, że robię to podczas planowych podróży do Polski, którą odwiedzam średnio dwa razy w roku – na taki przykład, w kwietniu 2018 r. kończy się ważność mojego paszportu, więc przy okazji świątecznego pobytu zrobię sobie zdjęcia i złożę wniosek o wydanie nowego dokumentu, który odbiorę latem. Podobnie z dowodem osobistym – ważność kończyła się w styczniu 2017 r., złożyłam wniosek o jego odnowienie już w lipcu 2016 r., odebrałam nowy dowód w grudniu 2016 r., a urzędniczka obcięła róg starego, który był nadal ważny, i mi go oddała na pamiątkę. ;)

2. Włosi nie potrzebują wizy do USA i wielu innych krajów, które wymagają wizy od Polaków.

Od dnia 11 listopada 2019 r. ten argument padł z hukiem, gdyż Polacy zostali w końcu dopuszczeni do ruchu bezwizowego.

To prawda i rzeczywiście jest to chyba najbardziej namacalna, praktyczna korzyść posiadania włoskiego obywatelstwa. Co prawda uzyskanie wizy amerykańskiej nie jest obecnie tak skomplikowane, jak kiedyś, jednak podróżowanie bez wizy jest zdecydowanie łatwiejsze i ułatwia planowanie podróży, nie tylko do Stanów. Przyznam, że rezygnacja z podróży poślubnej na Arubę ze względu na konieczność ubiegania się o wizę amerykańską (bo przesiadka w USA) była dość frustrująca. ;)

3. Chcę móc brać udział we włoskich konkursach publicznych.

Obywatele UE mają taką samą możliwość dostępu do większości konkursów publicznych jak Włosi, więc ten argument ma sens tylko wtedy, gdy macie zamiar brać udział w konkursach na stanowiska zarezerwowane dla obywateli włoskich. Chodzi o stanowiska związane z posiadaniem uprawnień pozwalających na podejmowanie decyzji związanych ze sprawami państwowymi czy ochroną interesów narodowych, m. in. prokuratora generalnego, dyrektora w administracji publicznej czy urzędnika w kancelarii premiera i niektórych ministerstwach.

4. Chcę mieć możliwość decydowania o losach Włoch poprzez udział w wyborach.

O ile obywatele UE mogą kandydować i głosować we włoskich wyborach lokalnych (regionalnych, prowincjonalnych i gminnych) oraz europejskich, o tyle rzeczywiście nie mają takiej możliwości w przypadku wyborów parlamentarnych, gdyż jeszcze tego brakowało, by obcokrajowcy decydowali, kto ma rządzić krajem. Jeśli więc chcecie współtworzyć państwo włoskie i brać udział w tychże wyborach, bez włoskiego obywatelstwa się nie obędzie.

5. Jako obywatel włoski będę mógł otrzymać emeryturę socjalną i inne świadczenia.

Nie istnieją we Włoszech świadczenia socjalne, do których dostęp mają tylko Włosi – obywatele UE są w tej kwestii traktowani dokładnie tak samo i nie muszą spełniać żadnych dodatkowych warunków, więc posiadanie włoskiego obywatelstwa niczego nie zmienia.

6. W razie powrotu do Polski, posiadanie obywatelstwa włoskiego pozwoli mi uniknąć podwójnego opodatkowania, gdyż zarejestruję się w AIRE.

Przede wszystkim wyjaśnię, co to jest AIRE – to spis obywateli włoskich mieszkających na stałe poza granicami Włoch. Nie potrzebujecie włoskiego obywatelstwa i rejestracji w AIRE, by nie płacić podatków we Włoszech w przypadku wyprowadzki do Polski, gdyż obowiązek podatkowy związany jest nie z Waszym obywatelstwem, a z rezydencją podatkową. Wystarczy się wymeldować z Włoch, nie przebywać tam dłużej niż 182 dni w roku i nie posiadać we Włoszech centrum interesów życiowych, by nie być uznanym za włoskiego rezydenta podatkowego. Nie zmienia to faktu, że niektóre podatki trzeba płacić bez względu na rezydencję podatkową – należy do takich przypadków np. podatek od nieruchomości, jeśli więc wyjedziecie na stałe do Polski, a we Włoszech będziecie posiadać dom nad morzem, to od tego domu tak czy siak zapłacicie podatek.

7. Dzięki obywatelstwu włoskiemu będę miał nieograniczony dostęp do włoskiej służby zdrowia, nawet po powrocie na stałe do Polski.

I tak, i nie. To prawda, że Włosi mogą korzystać z opieki zdrowotnej bez względu na swoją sytuację zawodową czy socjalną, gdyż gwarantuje im to włoska konstytucja, jednak wyprowadzka za granicę i rejestracja w AIRE powodują, że prawo to tracą. Uczciwie dodam, że wielu Włochów ani myśli rejestrować się w AIRE i bimba sobie na ten obowiązek, ale to już inna sprawa.

No i nie zapominajcie, że obywatele UE posiadający prawo stałego pobytu też mają nieograniczony i niczemu nie podporządkowany dostęp do włoskiej służby zdrowia, a skoro zastanawiacie się nad złożeniem wniosku o obywatelstwo, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że takie prawo już macie. :)

8. Mając obywatelstwo włoskie, szybciej uzyskam rozwód.

Nie jestem prawnikiem, jednak nie widzę większego związku pomiędzy posiadanym obywatelstwem a tempem przeprowadzania postępowania rozwodowego.

9. Posiadanie obywatelstwa włoskiego sprawi, ze Włosi inaczej będą na mnie patrzeć i lepiej mnie traktować.

Wprawdzie to argument balansujący na granicy względów praktycznych i osobistych, jednak postanowiłam się do niego ustosunkować, gdyż może on się odnosić też do tego, jak jesteśmy traktowani w urzędach. Powiedzmy sobie szczerze, jeśli nazywasz się Kazimierz Kowalski, to przyjęcie włoskiego obywatelstwa nie sprawi, że przeciętny Włoch nagle zacznie widzieć w Tobie rodaka, a nie naturalizowanego Polaka – jeśli ktoś ma ograniczone horyzonty, to niewiele na to poradzicie i przyjęcie obywatelstwa włoskiego niewiele tu zmieni. Jeśli chodzi natomiast o pracowników włoskich urzędów, to w większości przypadków nie będą oni Kazia lepiej traktować z powodów patriotycznych (z serii „O, Włoch! Uśmiechnę się, będę dla niego miły i zrobię wszystko, by ułatwić mu życie!”), a praktycznych – po prostu łatwiej jest im się odnaleźć w bardziej standardowych przepisach dotyczących obywateli włoskich (wśród petentów jest ich więcej) i nie muszą się wysilać bardziej niż zwykle. ;)

OBYWATELSTWO WŁOSKIE DLA OSÓB PEŁNOLETNICH URODZONYCH WE WŁOSZECH

Ostatnia aktualizacja: 21.11.2018 r.

Wyobraźcie sobie, że polskiej parze mieszkającej we Włoszech rodzi się dziecko. Dziecko rośnie, rośnie – aż przestaje być dzieckiem i staje się osobą pełnoletnią. Od momentu ukończenia przez nie osiemnastu lat pojawia się całkiem nowa możliwość: może ono otrzymać obywatelstwo włoskie, choć jego rodzice nadal posiadają tylko i wyłącznie obywatelstwo polskie.

Co mówią przepisy?

Jak wspomniałam w artykule o zasadach przyznawania obywatelstwa włoskiego, we Włoszech nie istnieje tzw. prawo ziemi, więc sam fakt, że ktoś tutaj się urodził nie daje mu automatycznie prawa do nabycia włoskiego obywatelstwa. Jeżeli jednak Wy lub Wasze dzieci mieszkacie we Włoszech nieprzerwanie od chwili narodzin, włoskie przepisy dają Wam możliwość otrzymania obywatelstwa, a procedura jest dużo prostsza niż w innych przypadkach.

Możliwość ta związana jest z tym, że osoba urodzona we Włoszech i cały czas tu przebywająca jest na tyle zintegrowana, że można powiedzieć, że tak naprawdę stała się ona Włochem, bez względu na posiadane obywatelstwo. Dając szansę oficjalnego potwierdzenia tego stanu rzeczy, państwo włoskie chce jeszcze bardziej przywiązać do siebie osoby obcego pochodzenia, które w ten sposób poczują się pełnoprawnymi mieszkańcami kraju, w którym się urodziły i wychowały.

Zwróćcie uwagę na fakt, że piszę o możliwości uzyskania obywatelstwa włoskiego – nie zostaje ono nadane automatycznie, musicie sami podjąć decyzję i zgłosić to w odpowiednim urzędzie.

Jakie warunki trzeba spełnić?

Aby móc złożyć wniosek o nadanie obywatelstwa włoskiego, musicie spełniać następujące warunki:

• urodzić się na terytorium Włoch
• przebywać nieprzerwanie we Włoszech od momentu narodzin do chwili ukończenia 18. roku życia

Nieprzerwany pobyt musi być udokumentowany, a więc konieczne jest zameldowanie we Włoszech oraz ewentualnie dawne pozwolenie na pobyt (nieletni byli wpisywani do pozwolenia rodziców), w przypadku pobytu poprzedzającego wejście w życie ustawy nr 30/2007.

Jeżeli rodzice nie zameldowali Was we Włoszech od razu po narodzinach i macie „dziurę” w zameldowaniu, da się to naprawić – włoskie MSW w okólniku nr 22/07 z dnia 07.11.2007 r. stwierdziło, że wystarczy wykazać, że rzeczywiście przebywaliście w tym okresie we Włoszech, np. za pomocą zaświadczeń o przebytych szczepieniach czy dokumentów szkolnych.

UWAGA! Niezbędnym warunkiem uznania ww. dokumentacji jest niezwłoczne zgłoszenie Waszych narodzin przez co najmniej jednego z rodziców legalnie przebywających  we Włoszech i zarejestrowanie ich we włoskim urzędzie gminy!

Może się też zdarzyć, że Wasi rodzice w przeszłości nie zadbali o odnowienie na czas pozwolenia na pobyt (kiedy jeszcze było ono wymagane), ale spokojnie, nie odpowiadacie za ich błędy, więc nie będzie to miało znaczenia. W przeszłości rzeczywiście było to problemem, ale Ministerstwo wyjaśniło tę sprawę w wyżej podanym okólniku – osoba nieletnia, której interesy są kwestią nadrzędną, nie może ponosić szkody ze względu na wykroczenia popełnione przez rodziców, gdyż nie miała przecież na to wpływu.

Nie mają też znaczenia krótkie okresy spędzone poza granicami Włoch, np. ze względu na problemy zdrowotne, sprawy rodzinne czy naukę za granicą, gdyż one nie przerywają wymaganego „legalnego pobytu” (residenza legale). Również w tym przypadku wystarczy wykazać za pomocą np. dokumentacji szkolnej czy medycznej, że przerwy w pobycie nie miały charakteru stałego i że tak naprawdę nadal Waszym stałym miejscem zamieszkania były Włochy.

Procedura

Jak wspomniałam wyżej, osoby urodzone we Włoszech i przebywające tutaj nieprzerwanie do momentu osiągnięcia pełnoletności podlegają uproszczonej procedurze, więc jeśli nie macie jeszcze 18 lat i zastanawiacie się nad złożeniem w przyszłości wniosku o przyznanie obywatelstwa włoskiego, warto skorzystać z możliwości uniknięcia kilkuletniego oczekiwania na jego rozpatrzenie i załączania np. dokumentów poświadczających Wasze dochody.

Pamiętajcie, że na złożenie oświadczenia w kwestii przyjęcia obywatelstwa włoskiego macie tylko rok od Waszych osiemnastych urodzin. W ciągu sześciu miesięcy poprzedzających ukończenie przez Was 18. roku życia urząd gminy, w której jesteście zameldowani ma obowiązek wysłać Wam pismo, w którym informuje Was o możliwości uzyskania obywatelstwa włoskiego. Jeśli tego nie zrobi, macie prawo złożyć wniosek po ukończeniu 19 lat.

Wniosek i dokumenty

Wniosku – a w zasadzie oświadczenia woli (dichiarazione di volontà) – o przyznanie obywatelstwa nie składa się w tym przypadku w Prefekturze, a w urzędzie gminy, w urzędzie stanu cywilnego.

Do wniosku musicie załączyć ważny dokument tożsamości oraz dokumenty poświadczające nieprzerwany, legalny pobyt we Włoszech od momentu urodzin – teoretycznie nie powinny być już wymagane zaświadczenia będące w posiadaniu włoskiej administracji publicznej (akt urodzenia i zaświadczenie o zameldowaniu na terytorium Włoch, tzw. certificato storico di residenza), gdyż począwszy od 1 stycznia 2012 r. urzędy nie mogą wymagać dokumentów, które same mogą uzyskać. Oczywiście najlepszym wyjściem jest zapytanie w Waszym USC, jakie dokumenty będą konieczne w Waszej sytuacji.

Koszt

Również w tym przypadku konieczne jest uiszczenie opłaty, która wynosi 250 euro (*).

Dowód wpłaty zazwyczaj należy załączyć do wniosku – zapytajcie w urzędzie, w jaki sposób możecie uiścić opłatę, a osobiście radzę upewnić się, że przedstawione przez Was dokumenty pozwolą Wam uzyskać obywatelstwo. Nie ma sensu spieszyć się z opłatą, wiele urzędów prosi o dostarczenie dowodu wpłaty w momencie składania przysięgi na wierność państwu włoskiemu, a więc już po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku.

(*) kwota ta została zwiększona z 200 euro do 250 euro w dniu 05.10.2018 r., zgodnie z ustawą nr 113/2018

Czas oczekiwania

Stosunkowo niedługi.:) Niedługi w stosunku do kilkuletniego czasu oczekiwania na rozpatrzenie wniosku o przyznanie obywatelstwa z innych powodów, gdyż procedura powinna zakończyć się przed ukończeniem przez Was 19. roku życia. Niektóre urzędy na swoich stronach internetowych informują wręcz, że wniosek rozpatrzony zostanie w ciągu 120 dni, więc najlepiej zapytajcie w gminie, jak to u Was wygląda.