6 lutego 2014

CIĄŻA A PRACA ZAWODOWA WE WŁOSZECH



Ostatnia aktualizacja: 23.06.2018 r.

Musicie widzieć, że państwo włoskie w dość dużym stopniu dba o pracujące kobiety w ciąży – mają one zagwarantowany szereg przywilejów i są chronione przed nieuczciwymi pracodawcami, którzy na wieść o ciąży wpadają w panikę i zaczynają knuć spisek mający na celu pozbycie się przyszłej matki. Oczywiście, podobnie jak w Polsce, obawy pracodawców nie są do końca nieuzasadnione, gdyż – nie oszukujmy się – są kobiety, które swój status brzemiennej wykorzystują i potrafią przez to stać się dużym problemem dla pracodawcy. Przyjmijmy jednak, że żadna z Was nie zaszła w ciążę na złość pracodawcy i że chcecie po prostu dowiedzieć się, jakie są Wasze prawa.:)

UWAGA! Artykuł dotyczy kobiet zatrudnionych na umowę o pracę.

Zakaz zwolnienia z pracy (divieto di licenziamento)

Od momentu zajścia przez Was w ciążę stajecie się „nietykalne” – pracodawca nie może Was zwolnić, a nawet zawiesić (chyba, że zostaje zawieszona działalność firmy lub oddziału, w którym pracujecie), i zakaz ten obowiązuje aż do momentu ukończenia przez Wasze dziecko pierwszego roku życia. Przyjmuje się, że początek ciąży przypada 300 dni przed przewidywanym terminem porodu, widniejącym na zaświadczeniu lekarskim.


Zakaz zwolnienia obowiązuje również w przypadku adopcji oraz przysposobienia dziecka – w tym przypadku pracodawca nie może Was zwolnić przez rok od momentu przyjęcia dziecka do rodziny, a jeśli adoptowane dziecko pochodzi z zagranicy, od chwili otrzymania propozycji pierwszego spotkania z dzieckiem.


Nawet jeśli upadnie np. lokalne biuro firmy, w którym jesteście zatrudnione, pracodawca może Was zwolnić jedynie wówczas, gdy udowodni, że nie ma możliwości przeniesienia Was do innej struktury przedsiębiorstwa, oczywiście jeśli firma posiada inny oddział lub biuro.

WYJĄTKI

W niektórych przypadkach zakaz zwolnienia nie obowiązuje:

  • podczas i po upłynięciu okresu próbnego, jeśli pracodawca uzna, że nie nadajecie się na oferowane stanowisko
  • w przypadku zwolnienia Was z tzw. słusznego powodu (giusta causa), gdy z Waszej winy (musi to być ciężkie przewinienie, to nie jest zwykła „dyscyplinarka”) nie jest możliwa dalsza współpraca – jeśli zwolnienie nastąpi podczas obowiązkowego urlopu macierzyńskiego, nie tracicie prawa do zasiłku macierzyńskiego wypłacanego przez INPS
  • w przypadku likwidacji przedsiębiorstwa
  • w chwili upłynięcia ważności umowy na czas określony 
  • w przypadku opiekunek i pomocy domowych (colf e badanti)



Jeśli pracodawca mimo wszystko Was zwolni, możecie wytoczyć mu sprawę w sądzie – w przypadku jej wygrania nie tylko zostaniecie przywrócone do pracy, ale otrzymacie również „odszkodowanie” w wysokości wynagrodzenia, które należało Wam się od momentu zwolnienia.


Zakaz redukcji czasu pracy

Podczas ciąży i do chwili ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia pracodawca nie może zmniejszyć Wam godzin pracy. Oznacza to, że jeśli do tej pory pracowałyście na pełen etat, pracodawca nie może żądać, byście przeszły na pół etatu, co oczywiście byłoby równoznaczne z niższym wynagrodzeniem.

Prace wzbronione kobietom w ciąży

Będąc w ciąży, możecie liczyć na szczególne traktowanie w zakresie wykonywanych przez Was obowiązków. Przepisy włoskie jasno określają rodzaj prac, jakich nie może wykonywać ciężarna kobieta:
  • nie możecie pracować w niebezpiecznych, uciążliwych (np. dźwiganie i przenoszenie ciężkich przedmiotów) i szkodliwych warunkach – ochrona ta obowiązuje przez cały okres ciąży i, w niektórych przypadkach, do ukończenia przez dziecko siódmego miesiąca życia; prace te wymienione są w art. 5 Dekretu Prezydenckiego nr 1026 z 1976 roku 
  • zabronione jest wykonywanie prac, które narażają Was na kontakt ze szkodliwymi substancjami i promieniowaniem oraz prac podziemnych – wymienione one są w załącznikach B  i C do ustawy nr 645 z 1996 roku
  • nie możecie pracować na nocnej zmianie – chodzi o godziny od 24 do 6 rano, ochrona ta gwarantowana jest podczas ciąży i do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia 

Jeśli do Waszych obowiązków należy wykonywanie wyżej wspomnianych prac, macie prawo do przeniesienia na inne stanowisko, a nawet jeśli będzie ono niższe od normalnie przez Was zajmowanego, macie prawo do zachowania poprzedniego wynagrodzenia. Jeśli natomiast zostaniecie przeniesione na wyższe stanowisko, pracodawca musi odpowiednio zwiększyć Waszą pensję.

Wizyty u lekarza i badania lekarskie (permessi per visite mediche)

Podczas ciąży macie prawo do płatnych godzin wolnego (permessi) w przypadku konieczności wykonania badań specjalistycznych lub wizyt lekarskich w godzinach pracy. Zazwyczaj trzeba zgłosić ten fakt wcześniej, na piśmie, a po wizycie przynieść zaświadczenie, że rzeczywiście odbyła się ona we wskazanych godzinach – tak naprawdę jednak wszystko zależy od Waszych stosunków z pracodawcą, nie wszyscy żądają dowodów na Waszą prawdomówność.:)

Karmienie (allattamento)

Zarówno matka, jak i ojciec mają prawo do redukcji godzin pracy, z zachowaniem pełnego wynagrodzenia, ze względu na konieczność karmienia (permessi di allattamento). Pamiętajcie jednak, że ojciec nie może sie o nie ubiegać, jeśli matka przebywa na urlopie macierzyńskim lub wychowawczym – wówczas to ona karmi dziecko i obecność ojca trudno jest usprawiedliwić.;)

Godziny wolnego „na karmienie” przysługują do momentu ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia, w następującym wymiarze:
  • 2 godziny dziennie, jeśli pracujecie co najmniej 6 godzin dziennie
  • 1 godzina dziennie, jeśli pracujecie krócej niż 6 godzin dziennie

W przypadku bliźniąt, trojaczków itd. oraz adopcji lub przysposobienia co najmniej dwojki dzieci przysługuje podwójna ilość godzin.

Obowiązkowy urlop macierzyński (astensione obbligatoria)

Obowiązkowemu, płatnemu urlopowi macierzyńskiemu poświęciłam osobny artykuł, który znajdziecie tutaj – dodam jedynie, że urlop ten, normalnie trwający 5 miesięcy, można w niektórych przypadkach przedłużyć. Możliwe jest to w przypadku, gdy Wasza umowa przewiduje wykonywanie pracy uciążliwej lub w szkodliwych warunkach i nie możecie zostać przeniesione na inne stanowisko – na Wasz wniosek, urlop zostaje wówczas przedłużony do siódmego miesiąca po porodzie.

Wcześniejszy urlop macierzyński (astensione anticipata/ispettorato)

W przypadku ciąży zagrożonej lub ryzyka dla Waszego zdrowia ze względu na warunki pracy lub chorobę, możecie uzyskać upoważnienie do przejścia na wcześniejszy urlop macierzyński. Wniosek, poparty odpowiednią dokumentacją, składa się w Direzione Provinciale del Lavoro (DPL – Prowincjonalna Dyrekcja Pracy), która za pośrednictwem inspektora pracy (dlatego też tego typu urlop nazywany jest potocznie ispettorato) podejmuje decyzję o skierowaniu Was na zwolnienie, trwające często całą ciążę. Podczas wcześniejszego urlopu otrzymujecie takie samo wynagrodzenie, jak w przypadku obowiązkowego urlopu macierzyńskiego.

Szczegółowo na ten temat pisałam tutaj --> KLIK

Częściowo płatny dodatkowy urlop wychowawczy (aspettativa facoltativa/congedo parentale)

Zarówno matka, jak i ojciec mają prawo do urlopu wychowawczego do momentu ukończenia przez dziecko 12. roku życia (wcześniej można było z niego skorzystać do ukończenia przez nie 8, roku życia, ale okres ten został wydłużony w 2015 r.). Nie oznacza to, że możecie siedzieć w domu przez dwanaście lat – maksymalny, łączny okres nie może przekroczyć 10 miesięcy, które mogą zostać wydłużone do 11 miesięcy w przypadku, gdy ojciec skorzysta z niego przez co najmniej trzy miesiące (w sposób ciągły lub na raty). Nie musicie brać urlopu oddzielnie, możecie zajmować się dzieckiem wspólnie, to nie ma znaczenia.

Podział urlopu wychowawczego pomiędzy rodziców jest następujący:
  • matka dziecka: łączny okres 6 miesięcy (ciągły lub na raty)
  • ojciec dziecka: łączny okres 6 miesięcy (ciągły lub na raty), ewentualnie zwiększony do siedmiu (patrz wyżej)
  • tylko jedno z rodziców (w przypadku osób samotnie wychowujących dziecko): łączny maksymalny okres nie przekraczający 10 miesięcy (ciągły lub na raty)
W przypadku dzieci niepełnosprawnych, możliwe jest wydłużenie urlopu wychowawczego maksymalnie do 3 lat, wliczając w to pierwsze 10 miesięcy.

Począwszy od 2015 r., wprowadzona została możliwość skorzystania z urlopu wychowawczego "na godziny", co oznacza, że zamiast całodziennej nieobecności w pracy, możecie np. wychodzić wcześniej. Zezwala się na korzystanie z wolnego w wymiarze połowy Waszego średniego czasu pracy w ciągu ostatniego miesiąca, uprzedzając o tym pracodawcę co najmniej dwa dni wcześniej.

Urlop wychowawczy opłacany jest przez INPS – wysokość zasiłku wychowawczego (indennità per congedo parentale) wynosi 30% Waszego średniego wynagrodzenia dziennego w ostatnim miesiącu poprzedzającym urlop wychowawczy. Będziecie go otrzymywać jedynie wówczas, gdy skorzystacie z urlopu w pierwszych sześciu latach życia dziecka (przed 2015 r. okres ten obowiązywał tylko do momentu ukończenia przez dziecko trzech lat), w okresie 6-12 lat urlop jest bezpłatny.

W 2018 r. został wprowadzony płatny, obowiązkowy (!) urlop "tacierzyński" w wymiarze czterech dni, które ojciec dziecka musi wykorzystać w ciągu pięciu miesięcy od dnia jego narodzin. Nie musicie koniecznie brać czterech dni wolnego w trybie ciągłym, mogą to być np. trzy dni po narodzinach i jeden dzień w innym okresie. Pamiętajcie, że pracodawca musi zostać odpowiednio wcześnie poinformowany o zamiarze skorzystania z dnia wolnego, powinniście zrobić to z 15-dniowym wyprzedzeniem.

Ojciec dziecka może też skorzystać z jednego, dodatkowego dnia wolnego (nie jest to urlop obowiązkowy) niejako "w zastępstwie" matki, co oznacza, że obowiązkowy urlop macierzyński mamy malucha zostanie skrócony o jeden dzień.

Urlop związany z chorobą dziecka

Przepisy gwarantują rodzicom prawo do nieobecności w pracy ze względu na chorobę dziecka, na następujących warunkach:
  • urlop jest bezpłatny
  • choroba dziecka musi być poświadczona przez lekarza
  • w pierwszych trzech latach życia dziecka nie ma ograniczeń czasowych, możecie wziąć tyle wolnego, ile Wam potrzeba
  • od 4. do 8. roku życia dziecka każdemu z Was przysługuje 5 dni urlopu w roku - nie możecie korzystać z niego jednocześnie

19 komentarzy:

  1. jestem w pierwszym miesiącu ciąży. Chciałabym sie zwolnic całkowicie z pracy i wrócic do Polski. Powiedzieli mi, ze nie moge sie zwolnić bo jestem chroniona prawem. nie moge pracowac dla tej firmy (kierowniczka to polka - tyran który nie zważa ani na moje dziecko ani na mnie, dodatkowo nie dała mi kontraktu-nawet nie wiem jaka jest data terminu owego kontraktu, więc nie moge wyrobić karty sanitaria), co moge zrobić by zostawić tą prace i wrócić do polski?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Oczywiście, że możesz zrezygnować z pracy! Przepisy chronią Cię przed zwolnieniem z pracy przez pracodawcę, ale w żadnym wypadku nie zabraniają Ci samej się zwolnić. Po prostu napisz wypowiedzenie, wręcz je pracodawcy, a następnie wybierz się do Direzione Provinciale del Lavoro w celu potwierdzenia dobrowolnej rezygnacji z pracy (całą procedurę opisałam w artykule o rezygnacji z pracy).

      PS. Jeśli nigdy nie otrzymałaś umowy, to jesteś pewna, że Twoje zatrudnienie zostało zgłoszone?

      Usuń
  2. Witaj Dee. Mam pytanie dotyczące prawa do karmienia. Pracuje jako domestica. W kontrakcie mam 7 h pracy dziennie od poniedziałku do piątku. Moje pytanie czy przysluguje mi po macierzyńskim kiedy wrócę do pracy prawo wychodzenia dwie godziny wcześniej z zachowaniem prawa do pelnego wynagrodzenia czy nie. Dzięki za odpowiedź . Katia

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Niestety opiekunkom i pomocom domowym nie przysługuje wolne na karmienie.

      Usuń
    2. Bardzo Ci dziękuję za tak błyskawiczną odpowiedź. Pozdrawiam

      Usuń
  3. Witam, chcialabym zaczerpnąç informacji. Pracuje od 5 lat sezonowo we wloszech. Umowy mam tez sezonowe ale otwarte, bez daty koncowej. Jestem obecnie na poczatku 5 miesiaca ciazy, a sezon trwa do konca pazdziernika. Pracuje jako pokojowka i szczerze mowiac nie wyobrazam sobie tego ze moglabym wytrwac do konca sezonu. Moje pytania wiec sa takie:
    Czy jestem chroniona przed wczesniejszym zwolnieniem zanim sezon sie skonczy?
    Czy mogè isc na zwolnienie lekarskie jesli praca bedzie sprawiala mi trudnosci a potem przejsc na urlop macierzynski 2 miesiace przed porodem?
    Chce urodzic w Polsce i juz na staĺe tam zostac, czy w zwiazku z tym po urlopie macierzynskim nalezy mi sie jeszcze jakis zasilek i ubezpieczenie zdrowotne dla mnie i dla dziecka przez jakis czas? Co z przeniesieniem zasilku do POLSKI?
    DZIEKUJE ZA ODPOWIEDZ.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jak wspomniałam w artykule, pracodawca nie może Cie zwolnic do końca trwania umowy. Jeżeli nie jesteś w stanie wykonywać swoich zwykłych obowiązków, w miarę możliwości powinnaś zostać przeniesiona na inne stanowisko - jeśli to niemożliwe, zwróć się do lekarza z prośbą o skierowanie na wcześniejszy urlop macierzyński (maternità anticipata) ze względu na warunki pracy.

      Po wygaśnięciu umowy o prace możesz złożyć wniosek o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych (Naspi), o czym zapewne wiesz.

      Skoro po zakończeniu sezonu zostajesz wymeldowana z Włoch i wracasz co roku do Polski (jeśli dobrze zrozumiałam), nie możesz ubiegać się o prawo stałego pobytu, które zapewniłoby Tobie i dziecku opiekę zdrowotna we Włoszech na czas nieokreślony. Mogłabyś zarejestrować się w urzędzie pracy i utrzymać prawo do korzystania ze służby zdrowia przez rok, jednak urząd może wymagać od Ciebie stawiania się na szkolenia lub kontrole, co będzie trudne do zrealizowania, jeśli wyprowadzisz się do Polski.

      Becikowe w wysokości 80 euro miesięcznie dla dzieci urodzonych w latach 2015-2017 wypłacane jest osobom o niskich dochodach zameldowanym we Włoszech (http://deeoswajawlochy.blogspot.it/2015/02/becikowe-we-woszech-krajowy-bonus-bebe.html), możesz natomiast spróbować złożyć w INPS wniosek o wypłatę jednorazowego becikowego w wysokości 800 euro, tzw. premio alla nascita. Wniosek te można składać od siódmego miesiąca ciąży, wiec będziesz wówczas nadal tutaj zameldowana.

      Usuń
    2. Dziekuję za wyczerpującą odpowiedz i pomoc ��

      Usuń
    3. Czyli nawet jesli umowa nie ma daty koncowej, a jest wstepnie ustalone ze sezon ma trwac do konca pazdxiernika to i tak nie moze mnie zwolnic?

      Usuń
    4. Co rozumiesz przez umowę bez daty końcowej? Jeśli umowa nie ma daty upływu terminu jej obowiązywania, to zazwyczaj jest to umowa na czas nieokreślony - mogę się tylko domyślać, że w takim razie podpisałaś umowę na czas nieokreślony z planowymi okresami zawieszenia zatrudnienia (contratto a tempo indeterminato con sospensione programmata). Jeśli tak jest, umowa nie kończy się w momencie zakończenia sezonu i nadal obowiązuje, choć nie pracujesz.

      Niestety bez dokładnych informacji na temat Twojej umowy trudno jest mi się wypowiadać.

      Usuń
    5. Dziwne to ale taka umowe dostaje co sezon czyli jest data rozpoczecia pracy ale w rubryce do kiedy , nie ma daty. Jest tylko w umowie adnotacja ze jest to umowa sezonowa. Boje się ze szef chce mnie zwolnic szybciej niz skonczy sie planowo sezon, a zanim dam mu zwolnienie lub tez wniosek o urlop macierzynski...

      Usuń
    6. Przyznam, że pierwszy raz spotykam się z tego typu umową... Mogłabyś sprawdzić, jaki rodzaj umowy zaznaczony jest w zaświadczeniu o rocznych dochodach (Certificazione Unica, dawniej CUD)?

      Usuń
    7. Szczerze mowiac to noe wiem gdzie tego szukac, jednak moze chodzi o kollektivvertrag tourismus?

      Usuń
    8. Nie, to jest kontrakt zbiorowy branży turystycznej, któremu podlega Twoja umowa. Możesz mi przesłać mailem umowę i zaświadczenie o dochodach (oczywiście zakrywając wszelkie dane, którymi nie chcesz się dzielić)?

      Usuń
    9. Dziękuję, byłam w patronato INAS i powiedziano mi, że mimo otwartej umowy sezonowej szef nie możemnie zwolnić do czasu zakończenia przez niego sezonu (zamknięcia hotelu). Więc już wiem na czym stoję.
      Mèczy mnie jeszcze jedna sprawa. Chodzi mi o druk E106. Jest on przeniesieniem ubezpieczenia zdrowotnego jak wyjezdzam z kraju w ktorym jestem ubezpieczona, jednak jak mam ubezpieczyć dziecko jeszcze nienarodzone? Czy mogè złożyć ten wniosek juz po urodzeniu dziecka będąc w Polsce (faks lub e mmail)?

      Usuń
    10. Wątpię, by udało się to załatwić na odległość, ale spróbuj zapytać w ASL, czy biorąc pod uwagę sytuację, da się jakoś ten problem rozwiązać.

      Pamiętaj, że aby włoski SSN pokrył koszty porodu w Polsce, musisz uzyskać w ASL upoważnienie na europejskim druku S2, gdyż poród zalicza się do świadczeń planowych.

      Usuń
  4. I jeszcze jedno... mieszkam w hotelu czyli w moim miejscu pracy, gdzie jestem zameldowana tylko na czas trwania umowy.

    OdpowiedzUsuń
  5. Witaj Dee..mam pytanie odnośnie urlopu macierzyńskiego.Przebywam obecnie na wcześniejszym urlopie macierzyńskim ,jestem w 7 miesiącu ciąży wkraczam powoli w okres obowiązkowego macierzyńskiego zastanawiam się nad porodem w Polsce,czy jest to możliwe???jeśli chciałabym otrzymać"bonus bebe"??czy jednak muszę pozostać na terenie Włoch??Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ciąża, nawet zagrożona, nie jest traktowana jako choroba, nikt więc nie zmusza Cię do pozostawania we Włoszech. Miejsce porodu nie ma też znaczenia w przypadku ubiegania się o becikowe.

      Przypominam jedynie, że jeżeli chcesz, by włoski SSN pokrył koszt porodu w Polsce, musisz uzyskać najpierw w ASL coś w rodzaju upoważnienia na europejskim druku S2.

      Usuń

Komentarze niekulturalne lub niezgodne z netykietą nie będą publikowane, proszę Was też o pozostawianie komentarzy odnoszących się do tematu artykułu. Tylko w ten sposób jestem w stanie zapewnić przejrzystość bloga! Dziękuję za komentarze i za współpracę. :)

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...