NOWA PODWYŻKA WYNAGRODZEŃ – „TAGLIO DEL CUNEO FISCALE”

**Aktualizacja z dnia 03.01.2022 r.** 

Ustawa budżetowa na 2022 rok odebrała bonus w wysokości 100 euro osobom uzyskującym dochód powyżej 15000 euro rocznie, które będą musiały zadowolić się obniżką progów podatkowych i zwiększeniem ulgi od pracy najemnej. Jest jeden wyjątek - jeżeli zarabiacie nie więcej niż 28000 euro i suma przysługujących Wam niektórych ulg podatkowych okaże się wyższa niż należny podatek dochodowy, otrzymacie bonus w wysokości zależnej od Waszej sytuacji. 

 

Pewnie już się zdążyliście przyzwyczaić do tego, że dostajecie tzw. bonus IRPEF, szerzej znany jako „bonus Renzi”, no ale od 01.07.2020 r. będziecie się musieli odzwyczaić, bo przestanie on być doliczany do Waszego wynagrodzenia. Ale spokojnie, nie, że zabiorą Wam nagle kasę – po prostu dodatek ten został nieco zmodyfikowany i nazwę mu zmieniono na „zmniejszenie klinu podatkowego” (taglio del cuneo fiscale), a pieniędzy wręcz dostaniecie trochę więcej.

Na czym polega nowy dodatek?

Wprowadzona przez zeszłoroczną ustawę budżetową podwyżka ma mieć charakter ulgi podatkowej, a więc zmniejsza ona należny podatek dochodowy i dlatego w kieszeni zostanie Wam więcej pieniędzy. Trochę tu pogmatwali sytuację i wygląda na to, że niektórzy dostaną dodatek, inni ulgę, ale generalnie efekt końcowy jest taki sam, więc nie będziemy się czepiać terminologii. ;)

Jeśli wykonujecie zawód, który nie przewiduje pobierania zaliczek na poczet podatku dochodowego przez pracodawcę, jak np. w przypadku opiekunek i pomocy domowych, ulga zostanie Wam naliczona automatycznie w momencie składania rocznego zeznania dochodowego. 

Od razu Was uprzedzam, że od jakiegoś czasu mówi się o szerszej reformie podatku dochodowego od osób fizycznych (IRPEF), więc nie wiadomo, jak długo będą obowiązywać nowe przepisy.

Komu przysługuje ulga?

Zwiększenie wynagrodzenia netto dotyczy:

• osób zatrudnionych na umowę o pracę na czas określony lub nieokreślony 
• osób zatrudnionych na podstawie umów o współpracę (np. co.co.co.)
• członków spółdzielni pracowniczych (cooperative)
• stażystów
• stypendystów
• pracowników przebywających na postojowym (cassa integrazione) 
• duchownych
• osób wykonujących prace użyteczno społeczne
• bezrobotnych z prawem do zasiłku 

Z ulgi nie mogą skorzystać osoby, których dochody mieszczą się w kwocie wolnej od podatku (8145,32 euro), emeryci, renciści oraz osoby prowadzące działalność gospodarczą.

Limity dochodu i wysokość dodatku

Jak się pewnie domyślacie, nie wystarczy należeć do jednej z wyżej wymienionych kategorii, by załapać się na ulgę, trzeba mieścić się też w określonych limitach dochodu. Bierze się tu pod uwagę nie tylko dochód uzyskiwany z danej umowy, ale dochód całkowity z pracy najemnej, jeżeli więc w danym roku pracowaliście w kilku różnych miejscach, może się okazać, że po przeprowadzeniu wyrównania rocznego przez pracodawcę lub złożeniu zeznania podatkowego będziecie musieli zwrócić dodatek lub jego część.

Weźcie też pod uwagę, że wysokość podwyżki zależy również od okresu przepracowanego przez Was w ciągu roku – pełna kwota roczna należy się osobom, które są zatrudnione przez cały rok, a w pozostałych przypadkach jej wysokość proporcjonalnie się zmniejsza.

W zależności od uzyskiwanych przez Was dochodów, ulga podatkowa wygląda następująco:

CAŁKOWITY DOCHÓD ROCZNY (IMPONIBILE IRPEF)	WYSOKOŚĆ PODWYŻKI
od 8174 do 28000 euro	dodatek w wysokości 1200 euro rocznie (100 euro miesięcznie)
od 28000 do 35000 euro	ulga podatkowa w wysokości 480 euro (80 euro miesięcznie) + dodatkowa podwyżka obliczana na podstawie formuły 120 x (35000 – uzyskany dochód)/7000
od 35000 do 40000 euro	ulga podatkowa obliczana na podstawie formuły 480 x (40000 – uzyskany dochód)/5000

Dam Wam kilka przykładów, żeby było Wam łatwiej zrozumieć, co pracodawca gryzmoli w Waszym odcinku płacy (busta paga):

Dochód roczny: 13000 euro

Dodatek roczny: 1200 euro, 100 euro miesięcznie

Dochód roczny: 25000 euro

Dodatek roczny: 1200 euro, 100 euro miesięcznie

Dochód roczny: 30000 euro

Dodatek roczny: 480 euro + 85,71 euro, łącznie 565,71 euro (94,28 euro miesięcznie)

Dochód roczny: 33000 euro

Dodatek roczny: 480 euro + 34,28 euro, łącznie 514,28 euro (85,71 euro miesięcznie)

Dochód roczny: 37000 euro

Dodatek roczny: 288 euro (48 euro miesięcznie)

Dochód roczny: 39000 euro

Dodatek roczny: 96 euro (16 euro miesięcznie)

BONUS IRPEF – KOMU PRZYSŁUGUJE DODATKOWE 80 EURO?

*** OD 01.07.2020 R. BONUS ZOSTAŁ ZASTĄPIONY NOWYM DODATKIEM, O KTÓRYM PISZĘ TUTAJ <-- KLIK ***

Całe Włochy z niecierpliwością oczekiwały ustawy, która – zgodnie z obietnicą złożoną przez premiera Renziego – miała zagwarantować „podwyżkę” pensji w wysokości 80 euro miesięcznie. Wobec ustawy krążyło mnóstwo plotek, a jej treść zmieniała się niemal codziennie, więc do samego końca nie było wiadomo, co tak naprawdę będzie ona zawierała. W końcu, 24 kwietnia 2014 r., dekret nr 66 ukazał się w Dzienniku Ustaw i mogę spróbować wyjaśnić Wam, o co chodzi z obiecanymi 80 euro.

Czym jest uchwalony przez rząd bonus?

Początkowo uchwalona „podwyżka” dotyczyła jedynie okresu od maja do grudnia 2014 roku, więc był to bonus tymczasowy. Rząd przyznał go (niektórym) osobom pracującym we Włoszech w oczekiwaniu na ustawę budżetową na rok 2015, która została uchwalona w grudniu i która zatwierdziła wprowadzenie bonusu "na zawsze" (czytaj: dopóki kolejne rządy nie stwierdza, ze należy go odebrać).

Jak przewidywano, bonus jest czymś w rodzaju odliczenia od podatku dochodowego, przysługującego pracownikom osiągającym określone w ustawie dochody. Wbrew wcześniejszym zapowiedziom, nie zostało jednak zwiększone odliczenie związane z pracą najemną (detrazione per lavoro dipendente), więc jest to ulga dodatkowa, nie mająca nic wspólnego z obowiązującymi do tej pory przepisami podatkowymi. Generalnie ma on na celu zmniejszenie tzw. klinu podatkowego (cuneo fiscale), a więc różnicy pomiędzy kosztami, jakie ponosi Wasz pracodawca a pensją netto, jaką otrzymujecie.

Komu przysługuje podwyżka?

Przejdźmy do najbardziej interesującej Was kwestii, a mianowicie do osób, których dotyczy uchwalony przez rząd bonus. Jak wspomniałam, otrzymają go pracownicy, jednak nie oznacza to, że wszyscy, którzy pracują we Włoszech mają do niego prawo. Oto wykaz osób, które już w maju powinny otrzymać nieco wyższe wynagrodzenie (pełną listę znajdziecie w art. 50 ustawy o opodatkowaniu dochodów TUIR):

• pracownicy najemni (lavoratori dipendenti) zatrudnieni na czas nieokreślony (contratto a tempo indeterminato)
• pracownicy najemni zatrudnieni na czas określony (contratto a tempo determinato)
• pracownicy najemni zatrudnieni w niepełnym wymiarze czasu pracy (part-time)
• pracownicy paranajemni (parasubordinati lub assimilati)
• członkowie spółdzielni (cooperative)
• duchowni
• stypendyści 
• osoby pobierające zasiłki zastępujące pracę najemną, np. zasiłek dla bezrobotnych Naspi czy tzw. cassa integrazione guadagni (CIG) - zgodnie z okólnikiem nr 9/E wydanym przez Urząd Skarbowy 14.05.2014 r.

Urząd Skarbowy, w okólniku nr 8/E wydanym 28.04.2014 roku wyjaśnia, że bonus należy się również pracownikom, których pracodawca nie pełni roli płatnika podatku - a więc np. opiekunkom i pomocom domowym (colf e badanti).  Osoby te będą mogły uzyskać bonus w momencie składania zeznania podatkowego za poprzedni rok.

UWAGA! Podwyżka przysługuje również osobom nie mającym zameldowania we Włoszech, jeśli uzyskiwane przez nich dochody podlegają tu opodatkowaniu.

Kogo nie obejmuje podwyżka?

Ku rozczarowaniu sporej części społeczeństwa, bonus uchwalony przez rząd nie obejmuje wszystkich pracowników oraz dodatkowo nie dotyczy np. emerytów. Podwyżka nie obejmuje:

• osób prowadzących własną działalność gospodarczą (tzw. partite IVA) 
• pracowników najemnych, których dochód roczny nie przekracza 8174 euro, tzw. incapienti (odliczenie za pracę najemną całkowicie kasuje należny podatek dochodowy, więc nie ma czego obniżać)
• emerytów
• rencistów

Niektórzy twierdzą, że również osoby zarabiające powyżej 8174 euro i korzystające z innych ulg podatkowych, takich jak ulga rodzinna, nie otrzymają podwyżki, jeśli ulgi te wyzerują należny podatek dochodowy. Inni natomiast utrzymują, że jedno z drugim nie ma nic wspólnego i że bonus takim osobom się należy. W dniu 28.04.2014 r. Urząd Skarbowy wydał okólnik nr 8/E, w którym wyjaśnia, że inne ulgi podatkowe nie mają znaczenia, nawet jeżeli sprawią one, że należny podatek dochodowy będzie równy zeru.

Dochód brany pod uwagę przy obliczaniu prawa do podwyżki to podstawa opodatkowania, czyli imponibile IRPEF (znajdziecie ją na rocznym zaświadczeniu CU oraz na odcinkach wypłaty).

Wysokość podwyżki

Wbrew temu, co słyszycie w mediach, nie jest tak, że kto ma prawo do bonusu otrzyma automatycznie podwyżkę w wysokości 80 euro miesięcznie. W rzeczywistości jej wysokość zależy od uzyskiwanego przez Was dochodu – zgodnie z ustawą zmienia się ona następująco:

Całkowity dochód roczny	Wysokość bonusu
od 8174 euro do 24600 euro	960 euro rocznie (80 euro miesięcznie)
od 24600 euro do 26600 euro	bonus stopniowo się zmniejsza (im wyższy dochód, tym mniejsza „podwyżka”)
powyżej 26600 euro	0 euro

Weźcie też pod uwagę, że wysokość podwyżki zależy również od okresu przepracowanego przez Was w ciągu roku – pełen bonus należy się osobom, które będą zatrudnione przez cały okres, w którym będzie on obowiązywać, a w pozostałych przypadkach jego wysokość będzie się proporcjonalnie zmniejszać.

Przykłady Dochód roczny: 20000 euro Bonus IRPEF: 960 euro rocznie, 80 euro miesięcznie Dochód roczny: 24800 euro Bonus IRPEF: 860 euro rocznie, 72 euro miesięcznie Dochód roczny: 25000 euro Bonus IRPEF: 768 euro rocznie, 64 euro miesięcznie Dochód roczny: 25900 euro Bonus IRPEF: 336 euro rocznie, 28 euro miesięcznie

Wypłata i możliwe problemy

Bonus jest wypłacany co miesiąc bezpośrednio przez pracodawcę, który jest Waszym płatnikiem podatku, więc musi odjąć obliczoną kwotę od zaliczek, jakie wpłaca co miesiąc w Waszym imieniu.

Problem polega na tym, że rzeczywistą kwotę przysługującej Wam podwyżki można będzie obliczyć dopiero na koniec roku, kiedy wiadomo będzie, jaki podatek musicie zapłacić. Dlatego też może się zdarzyć, że przy okazji rocznego wyrównania (conguaglio) jego faktyczna wysokość będzie różnić się od tej wcześniej obliczonej.

Wyobraźcie sobie, że Wasz pracodawca wypłaca Wam co miesiąc przysługujący Wam, zgodnie z jego obliczeniami, bonus. We wrześniu br. zmieniacie pracę na lepiej płatną i okazuje się później, że Wasz całkowity dochód roczny jest wyższy od przewidzianego, a może nawet przekroczył graniczną kwotę 26600 euro. Co wtedy? Bonus, który wypłacił Wam pracodawca tak naprawdę się Wam nie należy, więc będziecie musieli go zwrócić, częściowo lub całkowicie. Podobna sytuacja może mieć miejsce w przypadku, gdy oprócz dochodu z pracy najemnej uzyskujecie inne dochody, np. z wynajmu mieszkania – pracodawca o tym nie wie, wypłaca Wam bonus, a w momencie składania zeznania podatkowego okazuje się, że wcale nie powinniście byli go otrzymać. Tak więc uważajcie na sumę wszystkich uzyskanych w danym roku dochodów!

   

OBOWIĄZKOWY URLOP MACIERZYŃSKI (MATERNITA' - ASTENSIONE DA LAVORO OBBLIGATORIA)

Ostatnia aktualizacja: 28.01.2019 r.

Jeśli pracujecie we Włoszech i spodziewacie się dziecka, musicie wiedzieć, że macie prawo do tzw. obowiązkowego urlopu macierzyńskiego (congedo di maternità - astensione da lavoro obbligatoria) – ma to na celu ochronę zdrowia matki i dziecka, a że jest to urlop obowiązkowy, pracodawca nie może Was zmusić do rezygnacji z niego.

UWAGA! Od momentu zajścia w ciążę do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia pracodawca nie może Was zwolnić – w przypadku osób zatrudnionych na na czas określony zakaz ten obowiązuje jedynie do końca umowy.

Czas trwania urlopu macierzyńskiego

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, obowiązkowy urlop macierzyński trwa 5 miesięcy – dwa miesiące przed planowaną datą porodu i trzy miesiące po porodzie. Jeśli czujecie się na tyle dobrze, by pracować dłużej, możecie uzgodnić z pracodawcą inne rozłożenie urlopu i skorzystać z niego miesiąc przed porodem i cztery miesiące po rozwiązaniu lub trzy miesiące przed i dwa miesiące po. 

Począwszy od 01.01.2019 r. została wprowadzona możliwość pozostania w pracy do samej daty porodu, oczywiście za zgodą lekarza, i skorzystania z urlopu macierzyńskiego w całości po urodzeniu dziecka.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Kasacyjnego z 2001 roku, przypuszczalna data porodu nie jest wliczana do tego okresu, dlatego jeśli np. powinnyście urodzić 20 maja, macie prawo do urlopu od 20 marca do 19 sierpnia.

Podczas urlopu macierzyńskiego nie możecie korzystać z urlopu wypoczynkowego ani chorobowego.

Wynagrodzenie podczas urlopu macierzyńskiego

Podczas tych pięciu miesięcy obowiązkowego urlopu macierzyńskiego będziecie otrzymywać zasiłek macierzyński (indennità di maternità) wypłacany przez INPS, bezpośrednio lub za pośrednictwem pracodawcy. Przysługuje on, jeśli:

• jesteście zatrudnione na czas nieokreślony lub określony, również na część etatu (part time) – jeśli umowa kończy Wam się podczas trwania obowiązkowego urlopu macierzyńskiego, INPS wypłaci Wam bezpośrednio pozostałą kwotę zasiłku
• pracujecie dla spółdzielni (cooperativa)
• jesteście zatrudnione na podstawie umowy o projekt (contratto a progetto)
• jesteście zatrudnione przez agencję pośrednictwa pracy (contratto di somministrazione)
• jesteście zatrudnione na podstawie umowy stażowej (contratto di apprendistato)
• prowadzicie własną działalność gospodarczą – to dość szczególna sytuacja, postaram się napisać na ten temat osobny artykuł
• zaszłyście w ciążę w ciągu 60 dni od utraty pracy lub zawieszenia (cassa integrazione)
• zaszłyście w ciążę po upłynięciu 60 dni od utraty pracy i macie prawo do zasiłku dla bezrobotnych ASPI, mini ASPI, Naspi, cassa integrazione lub tzw. indennità di mobilità
• zaszłyście w ciążę po upłynięciu 60 dni, lecz nie więcej niż 180 dni od utraty pracy, nie macie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ale macie opłacone 26 tygodni składek w ciągu ostatnich dwóch lat poprzedzających początek urlopu macierzyńskiego
• pracujecie w branży rolniczej na podstawie umowy na czas nieokreślony
• pracujecie w branży rolniczej na podstawie umowy na czas określony i przepracowałyście co najmniej 51 dni w roku poprzedzającym początek urlopu macierzyńskiego lub w roku bieżącym
• pracujecie jako opiekunki i pomoce domowe (colf e badanti) i przepracowałyście 52 tygodnie (tydzień = co najmniej 24 godziny przepracowane w tygodniu) w ciągu ostatnich dwóch lat poprzedzających początek urlopu macierzyńskiego lub 26 tygodni w ciągu roku poprzedzającego początek urlopu macierzyńskiego   
• adoptowaliście dziecko i spełniacie warunki przewidziane dla pracujących matek

Zasiłek przysługuje również ojcu dziecka, lecz jedynie w przypadku śmierci lub  ciężkiej choroby matki, opuszczenia przez nią dziecka oraz powierzenia dziecka wyłącznej opiece ojca.

Wysokość zasiłku macierzyńskiego zależy od Waszej sytuacji zawodowej (wybaczcie, nie będę analizować tu każdego przypadku z osobna, bo wyjdzie mi artykuł na pół internetu ;)) – generalnie INPS bierze pod uwagę dzienne wynagrodzenie otrzymywane przez Was w miesiącu poprzedzającym początek urlopu macierzyńskiego, łącznie z ratami trzynastki i ewentualnej czternastki, i wypłaca Wam przez 5 miesięcy zasiłek w wysokości 80% miesięcznie. Niektóre kontrakty zbiorowe (CCNL) przewidują, że pracodawcy „dopłacają” do zasiłku 20% wynagrodzenia brakujące do otrzymania przez pracownicę równowartości zwykłej pensji, więc wszystko zależy od tego, w jakiej branży pracujecie. Może też się zdarzyć, że pracodawca sam z siebie zadecyduje o dopłacaniu do zasiłku pracownic spodziewających się dziecka, nawet jeśli kontrakt zbiorowy tego nie przewiduje.

INPS dzieli zasiłek macierzyński na dwa okresy – przedporodowy i poporodowy. Jeśli ciążą się przedłuży i poród nie nastąpi w przewidywanym terminie, zasiłek przedporodowy jest wypłacany do momentu porodu, nie musicie się więc spinać, by urodzić w wyznaczonym przez lekarza dniu.:) 

Po zmianach wprowadzonych w 2015 r., okres korzystania z urlopu macierzyńskiego w przypadku przedwczesnego porodu lub pobytu malucha w szpitalu regulowany jest w następujący sposób:

• jeśli poród nastąpi przed planowanym urlopem, niewykorzystane dni zostają doliczone do urlopu poporodowego, nawet jeśli łączny okres urlopu przekroczy ustawowe pięć miesięcy,
• w przypadku, gdy okaże się konieczny dłuższy pobyt w szpitalu ze względu na stan zdrowia dziecka, możliwe jest jednorazowe zawieszenie na ten czas urlopu macierzyńskiego (maksymalnie na trzy miesiące), pod warunkiem, że przedstawicie zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że czujecie się na tyle dobrze, by móc wrócić do pracy.

Zasiłek poporodowy przysługuje Wam również w przypadku, gdy:

• dziecko urodziło się martwe
• dziecko zmarło po porodzie
• ciążą została przerwana po 180 dniach (poronienie lub usunięcie ciąży ze względów zdrowotnych)

UWAGA! W przypadku ciąży zagrożonej możecie otrzymać od lekarza zwolnienie nawet na cały okres ciąży (astensione anticipata) –  wówczas INPS będzie wypłacał Wam zasiłek macierzyński przez cały okres zwolnienia, łącznie z zasiłkiem przysługującym w okresie obowiązkowego, pięciomiesięcznego zwolnienia.

Formalności

Aby uzyskać prawo do obowiązkowego urlopu macierzyńskiego i zasiłku, musicie złożyć odpowiedni wniosek poparty dowodem na to, że rzeczywiście jesteście w ciąży. W zależności od Waszej sytuacji zawodowej, wniosek ten musicie złożyć tylko w INPS (np. te z Was, które pracują jako opiekunki lub straciły pracę) lub w INPS i u pracodawcy.

Wniosek musicie złożyć najpóźniej ostatniego dnia poprzedzającego okres obowiązkowego urlopu macierzyńskiego, a więc przez rozpoczęciem siódmego miesiąca ciąży – oczywiście radzę zrobić to wcześniej, biorąc pod uwagę biurokratyczne procedury, przez które musi on przejść.

Od 01.10.2011 r. wniosek składa się wyłącznie przez internet (musicie zarejestrować się na stronie INPS), przez telefon, dzwoniąc na specjalny numer INPS – darmowy 803164 z telefonów stacjonarnych lub płatny 06 164164 z telefonów komórkowych – lub za pośrednictwem CAF. Kopię wniosku musicie dostarczyć również pracodawcy, jeśli takiego posiadacie, gdyż to on będzie Wam wypłacał zasiłek macierzyński w imieniu INPS.

Do wniosku musicie załączyć zaświadczenie lekarskie zawierające przypuszczalny termin porodu – musi ono być wystawione przez lekarza pracującego dla publicznej służby zdrowia (SSN), więc jeżeli Wasz ginekolog świadczy jedynie prywatne usługi, wystawione przez niego zaświadczenie może nie zostać przyjęte. W zależności od sytuacji, mogą być konieczne dodatkowe dokumenty, np. w przypadku ciąży zagrożonej, zaświadczenie o zwolnieniu na dłuższy okres, wniosek o inne rozłożenie urlopu (domanda di flessibilità) czy też dokumentacja dotycząca adopcji.

Po urodzeniu dziecka macie 30 dni na dostarczenie do INPS zaświadczenia o porodzie wystawionego przez placówkę, w której odbył się poród – może ono być zastąpione przez Wasze oświadczenie (autodichiarazione) zawierające dane dziecka i matki.

Prawo do otrzymania zasiłku macierzyńskiego przedawnia się po roku.