ZWIĄZKI PARTNERSKIE OSÓB TEJ SAMEJ PŁCI – UNIONI CIVILI

O ile państwo włoskie postanowiło nie zrównywać związków homoseksualnych z tradycyjnym małżeństwem, o tyle dało w końcu parom tym prawa, o których jeszcze niedawno nie mogły one nawet marzyć. W kraju, w którym wpływ Watykanu i kościoła katolickiego na politykę jest ogromny, jest to niemałe osiągnięcie, tym bardziej, że poprzednie projekty ustaw regularnie lądowały w śmietniku.

Czym jest unione civile?

Unione civile to związek dwóch pełnoletnich osób tej samej płci, w odróżnieniu od tzw. convivenza di fatto, dotyczącej wszystkich par bez wyjątku. Pomiędzy tymi dwoma rodzajami związków istnieją spore różnice, gdyż pary hetero mogą się przecież pobrać, natomiast osoby homoseksualne do tej pory pozbawione były jakiejkolwiek możliwości sformalizowania swojego związku.

Związek nie może zostać zawarty, jeśli:

• jedno z Was pozostaje w związku małżeńskim lub partnerskim (unione civile)
• jedno z Was zostało uznane za niepoczytalne
• jesteście ze sobą spokrewnieni lub spowinowaceni
• jedno z Was zostało skazane za zabójstwo lub próbę zabójstwa partnera lub małżonka drugiej strony 

Procedura zawarcia związku

Ceremonia zawarcia tego typu związku partnerskiego jest bardzo podobna do ceremonii zawarcia ślubu cywilnego, gdyż odbywa się przed urzędnikiem stanu cywilnego w obecności dwóch świadków, a akt zostaje wpisany do rejestru stanu cywilnego. Trochę zmienia się treść przysięgi, gdyż w przeciwieństwie do przysięgi małżeńskiej, nie wspomina się o obowiązku wierności i współpracy, ograniczając obowiązki partnerskie do obowiązku wspólnego zamieszkania i wzajemnego wsparcia materialnego oraz moralnego.

UWAGA! W przypadku obcokrajowców konieczne jest uzyskanie zaświadczenia o braku przeszkód do zawarcia związku za granicą, podobnie jak w przypadku ślubu!

A teraz niespodzianka – jak wiecie (a jeśli nie wiecie, to polecam ten artykuł), we Włoszech nie ma możliwości zmiany nazwiska po ślubie i każde z małżonków pozostaje przy swoim nazwisku. Otóż w przypadku związków homoseksualnych, nie wiadomo w sumie, dlaczego, ustawodawca postanowił dać parom prawo wyboru i świeżo upieczeni „związkowcy” mogą zdecydować, jakie nazwisko będzie nosiła nowo utworzona rodzina, na podobnych zasadach, jakie obowiązują w Polsce. Jak się pewnie domyślacie, nie wpłynęło to w żaden sposób na przepisy dotyczące małżeństw, co budzi mój wewnętrzny sprzeciw, który jednak nikogo nie obchodzi. :-P

Jakie prawa uzyskują pary homoseksualne?

Oto najważniejsze zmiany, jakie wprowadza w życie par homoseksualnych nowa ustawa:

• w momencie zawarcia związku para wybiera reżim majątkowy, który będzie obowiązywał w okresie jego trwania
• w kwestiach spadkowych partner zostaje zrównany w małżonkiem – szczegółowe informacje na temat dziedziczenia znajdziecie tutaj
• w przypadku śmierci partnera, na którego nazwisko podpisana jest umowa najmu macie prawo wstąpić w tę umowę
• w przypadku śmierci jednego z Was, partner ma prawo otrzymać od Waszego pracodawcy odłożoną przez Was odprawę TFR oraz tzw. indennità di mancato preavviso, czyli coś w rodzaju zadośćuczynienia za niedotrzymanie okresu wypowiedzenia
• przysługuje Wam urlop małżeński, zgodnie z kontraktem zbiorowym Waszej branży
• pracodawca nie może zwolnić kobiety przez rok od momentu zawarcia związku partnerskiego – wyjątek stanowią tu opiekunki i pomoce domowe 
• macie prawo do korzystania z urlopu ze względu na opiekę nad niepełnosprawnym partnerem, żałobę czy szczególne wypadki
• możecie zostać ustanowieni pełnomocnikami prawnymi (amministratore di sostegno) partnera w przypadku, gdy jest on niezdolny do samodzielnego zadbania o swoje interesy (np. ze względu na wiek, niepełnosprawność, chorobę, uzależnienie od alkoholu czy narkotyków, a także odbywanie kary więzienia)
• macie prawo wystąpić o ubezwłasnowolnienie partnera
• jeśli partner stanowi zagrożenie dla Waszej nietykalności cielesnej, możecie wystąpić o wydanie nakazu ochrony (ordine di protezione)
• macie prawo do uzyskania informacji na temat stanu zdrowia partnera i do podejmowania decyzji z nim związanych
• w przypadku ustania związku, macie prawo do alimentów

Ustanie związku partnerskiego

Związek partnerski zostaje rozwiązany w przypadku:

• śmierci jednego z Was
• zmiany płci przez jedno z Was (trudno wtedy mówić o związku homoseksualnym)
• oświadczenia woli złożonego przed urzędnikiem stanu cywilnego (wystarczy, że złoży je jedno z Was) – po trzech miesiącach możecie złożyć wniosek o rozwód na podobnych zasadach, jakie obowiązują pary małżeńskie --> KLIK

 W przypadku związków partnerskich nie istnieje obowiązek separacji, można od razu przejść do procedury rozwodowej.

ZWIĄZKI PARTNERSKIE WE WŁOSZECH – CONVIVENZA DI FATTO

Tam-ta-dam, Włochy w końcu zalegalizowały związki partnerskie, więc ten artykuł możecie uznać za nieaktualny. Po latach nieśmiałych prób przepchnięcia różnych form takich związków i związanych z tym protestów, tym razem się udało i na mocy ustawy nr 76 z 20 maja 2016 r. pary żyjące ze sobą bez ślubu zostały uznane prawnie.

Nowe przepisy rozróżniają dwa rodzaje związków:

• convivenza di fatto – dotyczący zarówno osób o orientacji hetero-, jak i homoseksualnej
• unione civile – związek osób tej samej płci

W dzisiejszym artykule zajmę się pierwszym rodzajem związków, a więc związkami partnerskimi obu płci.

Czym są convivenze di fatto?

Zgodnie z nową ustawą, convivenza di fatto to związek dwóch dorosłych osób, pomiędzy którymi istnieje stabilna więź uczuciowa, utrzymujących się nawzajem i otaczających się wzajemnie opieką. Nie ma tutaj znaczenia płeć, więc tego typu związek może zostać zawarty zarówno przez pary heteroseksualne, jak i gejowskie.

Rejestracja związku

Ponieważ włoskie prawo przewiduje obowiązek meldunkowy, rząd przyjął, że wystarczy być zameldowanym pod tym samym adresem i złożyć odpowiednie oświadczenie w urzędzie gminy. Zostaniecie wówczas wpisani do tej samej karty meldunkowej, a na wszystkich zaświadczeniach wydawanych przez gminę będziecie figurować jako członkowie jednej rodziny.

Oczywiście całkiem możliwe, jak to we Włoszech bywa, że każdy urząd będzie miał osobny druk do wypełnienia i osobne procedury, więc po szczegóły odsyłam Was do źródła.

Aby złożyć oświadczenie i uzyskać oficjalnie status pary, musicie:

• być pełnoletni
• być stanu wolnego – nie możecie pozostawać w związku małżeńskim (w tym za granicą) ani w innego rodzaju związku partnerskim uznanym prawnie
• nie możecie być ze sobą spokrewnieni

Brak meldunku nie przekreśla automatycznie Waszych szans na uznanie związku, jednak udowodnienie jego istnienia będzie na pewno bardziej skomplikowane, bo potrzebni mogą być np. świadkowie czy różnego rodzaju dokumenty wykazujące, że rzeczywiście jesteście parą.

Jakie prawa uzyskujecie?

Dzięki nowym przepisom, wiele praw przysługującym do tej pory jedynie małżeństwom zostało rozszerzonych również na osoby będące w związku partnerskim, np.:

• prawo do odwiedzin partnera przebywającego w więzieniu na takich samych zasadach jak w przypadku małżonka
• podczas pobytu partnera w szpitalu, prawo do odwiedzin, opieki i dostępu do informacji o stanie jego zdrowia
• możliwość wskazania partnera jako osoby, która może podjąć decyzję o Waszym leczeniu (jeśli choroba nie pozwala Wam na samodzielne decydowanie) oraz o kwestiach pośmiertnych, takich jak oddanie organów czy sposób pochówku
• w przypadku śmierci partnera będącego właścicielem mieszkania, w którym jesteście zameldowani, zachowujecie prawo zamieszkiwania go przez dwa lata (trzy lata w przypadku posiadania nieletnich lub niepełnosprawnych dzieci) lub przez okres równy okresowi trwania związku, nie dłużej jednak niż przez pięć lat – prawo to tracicie w przypadku wyprowadzki oraz w momencie zawarcia związku małżeńskiego lub nowego związku partnerskiego
• prawo do wstąpienia w najem mieszkania w przypadku wyprowadzki lub śmierci partnera, który zawarł umowę najmu
• związek liczy się w przypadku ubiegania się o mieszkanie komunalne (casa popolare)
• prawo do odszkodowania w przypadku śmierci partnera w wyniku przestępstwa lub wykroczenia popełnionego przez osobę trzecią

Umowa współżycia (contratto di convivenza)

Spokojnie, nie chodzi tutaj o podpisywanie umowy regulującej sprawy łóżkowe. ;) Prawo pozwala Wam na spisanie umowy, w której możecie ustalić zasady obowiązujące Was m. in. w kwestiach majątkowych. Nie możecie jednak nabazgrać jej po prostu na kartce i podpisać – przepisy wprowadzają pewne reguły, których musicie się trzymać:

• umowa musi mieć formę pisemną
• musi być spisana w obecności prawnika lub notariusza
• w ciągu 10 dni notariusz musi ją przesłać do urzędu gminy, w której jesteście zameldowani – jak widzicie, tutaj zameldowanie pod tym samym adresem będzie konieczne

W umowie możecie zapisać na przykład wybrany przez Was reżim majątkowy, wskazać wspólny adres zameldowania, zapisać zasady rozliczania wspólnych wydatków czy utrzymywania partnera w przypadku utraty przez niego pracy. W każdej chwili możecie dokonać zmian w umowie, korzystając z usług notariusza bądź prawnika.

Umowa współżycia może zostać rozwiązana zarówno za obopólną zgodą, jak i przez jedno z Was, przy czym konieczne jest wówczas poinformowanie o tym partnera za pośrednictwem prawnika bądź notariusza, który zajmuje się sprawą.

Oczywiście umowa przestaje automatycznie obowiązywać wraz z ustaniem związku.

Ustanie związku

Związek partnerski zostaje rozwiązany, jeżeli:

• jedno z Was wymelduje się (lub zostanie wymeldowane po wyprowadzce) ze wspólnie zamieszkiwanego mieszkania
• złożycie w urzędzie gminy wniosek o jego rozwiązanie – możecie zrobić to wspólnie lub jednostronnie (wówczas urząd poinformuje o tym fakcie drugą osobę)
• jedno z Was zawsze związek małżeński lub partnerski
• jedno z Was umrze

RENTA RODZINNA WE WŁOSZECH (PENSIONE AI SUPERSTITI)

Ostatnia aktualizacja: 15.05.2025 r.

W chwili utraty bliskiej osoby mało kto zastanawia się nad finansowym aspektem tego faktu, czemu trudno się dziwić. No dobra, jeśli zmarły był bajecznie bogaty i spodziewamy się spadku w formie willi z basenem plus kilku milionów euro, to może się zdarzyć, że myślimy o tym aspekcie nawet przed odejściem tej osoby do Domu Pana. ;) Przyjmijmy jednak, że nieboszczyk był osobą przeciętną, jachtu ani rozległych terenów zabudowanych willami nie posiadał, a my chcemy po prostu wiedzieć, czy państwo włoskie w jakiś sposób pomoże nam stanąć na nogi, przynajmniej finansowo – o tym będzie dzisiejszy artykuł.

Renta rodzinna

Włoski INPS (odpowiednik polskiego ZUS-u, jak pewnie wiecie) wypłaca świadczenia rodzinne członkom rodziny zmarłego, jeśli miał on status pracownika lub pobierał emeryturę. Jest to więc coś w rodzaju dożywotniego „przeniesienia” świadczeń należących się zmarłemu w momencie śmierci na członków rodziny mających do nich prawo.

Zgodnie z przepisami, istnieją dwa rodzaje renty rodzinnej, ogólnie zwanej pensione ai superstiti:

• pensione di reversibilità – jeśli zmarły pobierał emeryturę (pensione di vecchiaia) lub rentę związaną z całkowitą niezdolnością do pracy (pensione di invalidità/inabilità)
• pensione indiretta – jeśli zmarły nadal pracował lub pobierał rentę inwalidzką (assegno ordinario di invalidità)

Tak naprawdę różnica pomiędzy tymi dwoma rodzajami świadczeń jest niewielka i w zasadzie ogranicza się do kwestii nazewnictwa, o czym sami za chwilę się przekonacie.

Renta rodzinna przysługuje od następnego miesiąca po śmierci osoby ubezpieczonej.

Kto ma prawo do renty rodzinnej?

Zacznijmy może od określenia, kto może ubiegać się o otrzymanie renty po zmarłym i jakie musi spełnić dodatkowe warunki:

Stopień pokrewieństwa	Warunki
Małżonek (wdowiec/wdowa) oraz partner tej samej płci (w przypadku zarejestrowanego związku, tzw. unione civile)	jeśli pozostawaliście w “bezproblemowym” związku małżeńskim, renta należy Wam się automatycznie jeśli byliście w separacji, również macie prawo do renty po zmarłym - zgodnie z okólnikiem INPS nr 19/2022 nie ma już znaczenia, jak poprzednio, z czyjej winy doszło do separacji i czy otrzymujecie alimenty (assegno alimentare) jeśli doszło do rozwodu, macie prawo do renty po byłym małżonku, jeśli nie zawarliście ponownie związku małżeńskiego, otrzymywaliście od małżonka alimenty, a przed rozwodem płacił on składki na ubezpieczenie społeczne  (jeśli w międzyczasie były małżonek zawarł nowy związek małżeński, będziecie musieli podzielić się rentą z żyjącym „nowym” małżonkiem)
Dzieci	jesteście nieletni i pozostawaliście na utrzymaniu zmarłego rodzica jeśli uczycie się w szkole średniej, macie prawo do renty do momentu ukończenia 21. roku życia jeśli studiujecie na uczelni wyższej, utrzymujecie to prawo do momentu obrony pracy magisterskiej, maksymalnie do 26. roku życia jesteście niepełnosprawni i pozostawaliście na utrzymaniu zmarłego rodzica w momencie jego śmierci – w tym przypadku nie ma znaczenia Wasz wiek
Wnuki	Renta przysługuje Wam, jeśli jesteście niepełnoletni i w momencie śmierci babci/dziadka byliście na ich całkowitym utrzymaniu
Rodzice	TYLKO W PRZYPADKU BRAKU POWYŻSZYCH KREWNYCH musicie mieć ponad 65 lat nie możecie otrzymywać innych świadczeń socjalnych w momencie śmierci byliście na utrzymaniu zmarłego dziecka
Rodzeństwo	TYLKO W PRZYPADKU BRAKU POWYŻSZYCH KREWNYCH nie jesteście żonaci/zamężni jesteście niezdolni do pracy w momencie śmierci byliście na utrzymaniu zmarłego

Wymogi składkowe

Sam fakt, że utraciliście członka rodziny i że spełniacie warunki, wymienione w powyższej tabelce nie oznacza automatycznie, że otrzymacie rentę rodzinną. INPS stawia bowiem pewne warunki również zmarłym pracownikom i osobom niepełnosprawnym pobierającym „zwykłą” rentę inwalidzką (nie-emerytom).

W momencie śmierci osoby te muszą mieć opłacone 15 lat składek (łącznie, w całej „karierze”) lub co najmniej 5 lat składek, z czego co najmniej 3 w ciągu ostatnich pięciu lat poprzedzających zgon.

Wyjątek stanowi śmierć w wyniku wypadku przy pracy – wówczas INPS nie stawia wymogu składkowego, pod warunkiem, że nie zostało Wam wypłacone odszkodowanie z ubezpieczenia INAIL (jest to obowiązkowe ubezpieczenie od wypadków przy pracy).

Jednorazowy zasiłek w przypadku niewystarczających składek

Jeżeli zmarły nie opłacił wymaganej ilości składek na ubezpieczenie społeczne, możecie otrzymać z INPS coś w rodzaju jednorazowego zasiłku, ale uprzedzam, że jest on dość mizerny i niełatwy do otrzymania.

Przepisy wyróżniają dwa rodzaje zasiłku: 

• indennità di morte - jeśli zmarły zaczął płacić składki na ubezpieczenie społeczne (= pracować) przed 31.12.1995 r.; wysokość zasiłku to 45-krotność opłaconych przez zmarłego składek, w praktyce nie może być on niższy niż ok. 22 euro i wyższy niż ok. 66 euro
• indennità una tantum - jeśli zmarły zaczął płacić składki na ubezpieczenie społeczne po 31.12.1995 r.; kwotę zasiłku otrzymuje się mnożąc wysokość miesięcznego zasiłku socjalnego (assegno sociale) przez lata opłaconych przez zmarłego składek

Aby otrzymać jeden z tych zasiłków, muszą być spełnione określone warunki:

Indennità di morte

• zmarły nie uzyskał prawa do emerytury lub renty (pensione diretta)
• żaden z krewnych nie ma prawa do renty rodzinnej po zmarłym (pensione indiretta), gdyż nie zostały spełnione wymagania INPS
• w ciągu ostatnich pięciu lat przed śmiercią zmarły opłacił co najmniej rok składek na ubezpieczenie społeczne

Wniosek o przyznanie zasiłku musicie złożyć w ciągu 12 miesięcy od daty śmierci osoby ubezpieczonej.

Indennità una tantum

• nie zostały spełnione warunki konieczne do uzyskania renty rodzinnej (pensione indiretta)
• nie macie prawa do odszkodowania związanego ze śmiercią ubezpieczonego w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej
• Wasz dochód nie przekracza limitów pozwalających na otrzymanie zasiłku socjalnego (assegno sociale)

Wysokość renty rodzinnej

Bez względu na rodzaj przysługującej Wam renty rodzinnej, jej wysokość obliczana jest tak samo – otrzymacie część świadczenia, jakie otrzymywał lub powinien otrzymać zmarły w momencie śmierci. Obecnie obowiązują następujące kwoty:

Małżonek (bez dzieci)	60%
Małżonek i 1 dziecko	80%
Małżonek i 2 dzieci	100%
Tylko 1 dziecko (bez małżonka)	70%
2 dzieci	80%
3 dzieci i więcej	100%
1 rodzic	15%
2 rodziców	30%
1 brat/siostra	15%
2 braci/sióstr	30%
3 braci/sióstr	45%
4 braci/sióstr	60%
5 braci/sióstr	75%
6 braci/sióstr	90%
Więcej niż 6 braci/sióstr	100%

Ale to nie wszystko – w zależności od Waszego dochodu, renta rodzinna może ulec zmniejszeniu, zgodnie z poniższą tabelą, obowiązującą w 2019 r.:

Dochód		Redukcja renty rodzinnej
poniżej 20007,52 euro		0%
od 20007,52 euro do 26676,52 euro		25%
od 26676,52 euro do 33345,65 euro		40%
powyżej 33345,65 euro		50%

Żeby Wam nie namieszać za bardzo w głowach, oto parę przykładów, będzie Wam łatwiej połapać się w tych wszystkich procentach i redukcjach.:) Za zmarłego posłuży nam oczywiście Kazio, który był emerytem i pobierał emeryturę w wysokości 1000 euro (dla ułatwienia).

Przykład 1

Krewni mający prawo do renty rodzinnej: żona Ania nie uzyskująca dochodów oraz dwoje dzieci

• Renta przysługująca wdowie: 60%, czyli 600 euro
• Renta przysługująca dzieciom: łącznie 40% (400 euro), a więc po 200 euro na osobę

Przykład 2

Krewni mający prawo do renty rodzinnej: żona Ania uzyskująca dochód w wysokości 20000 euro oraz czworo dzieci

• Renta przysługująca wdowie: 60% (600 euro) - 25% (150 euro) = 450 euro
• Renta przysługująca dzieciom: łącznie 40% (400 euro), a więc po 100 euro na osobę

Przykład 3

Krewni mający prawo do renty rodzinnej: trójka niepracujących dzieci (Ania też już niestety nie żyje)

• Renta przysługująca dzieciom: łącznie 100% (1000 euro), a więc po 333,33 euro na osobę

Przykład 4

Krewni mający prawo do renty rodzinnej: rodzice Kazia (był on bezdzietnym kawalerem)

• Renta przysługująca rodzicom: łącznie 30% (300 euro), a więc po 150 euro na osobę (po 15%)

Przykład 5

Krewni mający prawo do renty rodzinnej: czwórka braci Kazia (bezdzietny kawaler, rodzice nie żyją)

• Renta przysługująca braciom: łącznie 60% (600 euro), a więc po 150 euro na głowę (po 15%)

UWAGA! W niektórych przypadkach INPS „dopłaca” pewną kwotę do renty rodzinnej, dlatego nie zdziwcie się, jeśli otrzymacie więcej niż sobie wyliczyliście. Chodzi o to, by nie zachodziły niesprawiedliwe różnice w wypłacie renty w przypadku dochodu w nieznaczny tylko sposób przekraczającego limity – dlatego też co roku należy przedstawić w INPS zaświadczenie o uzyskanych dochodach.

Ograniczenia związane z różnicą wieku

Tak jak przewidywałam, w dniu 15.06.2016 r. wyrokiem nr 174 włoski Trybunał Konstytucyjny uznał opisane poniżej ograniczenia za niezgodne z konstytucją.

Wyobraźcie sobie, że od 2012 roku rząd postanowił „ukarać” obywateli, którzy ośmielają się w podeszłym wieku zawierać związek małżeński z dużo młodszą osobą i uzależnił wysokość renty rodzinnej od stażu małżeńskiego. Przepis ten jest potocznie zwany „przepisem przeciwopiekunkowym” (norma antibadanti), gdyż generalnie ma na celu chronić włoskie rodziny przed chciwymi pomocami domowymi z zagranicy, które sobie tylko znanymi metodami łapią w swe sidła biednych staruszków, by dorwać się do ich pieniędzy. Założymy się, że prędzej czy później zajmie się nim Trybunał Konstytucyjny? ;)

W każdym razie, ograniczenia dotyczą obywateli w wieku ponad 70 lat, które biorą za żonę bądź męża osobę o co najmniej 20 lat od nich młodszą. Wysokość renty rodzinnej zostaje zmniejszona o 10% za każdy rok brakujący do osiągnięcia 10-letniego stażu małżeńskiego, więc w praktyce wygląda to następująco:

Staż małżeński	Wysokość renty rodzinnej
10 lat	60% (cała przysługująca kwota)
9 lat	54%
8 lat	48%
7 lat	42%
6 lat	36%
5 lat	30%
4 lata	24%
3 lata	18%
2 lata	12%
1 rok	6%

Wniosek o przyznanie renty rodzinnej

Wniosek o przyznanie renty rodzinnej możecie złożyć w każdej chwili, bez względu na to, ile czasu upłynęło od śmierci osoby ubezpieczonej – nie tracicie zaległych „rat”, zostaną Wam one po prostu wypłacone z opóźnieniem. Pamiętajcie jednak, że macie na to dziesięć lat od momentu zgonu - jeśli wniosek złożycie później, otrzymacie zaległe raty jedynie do dziesięciu lat wstecz.

Wniosek wraz z załącznikami (zmieniają się one w zależności od Waszej sytuacji) można złożyć tylko i wyłącznie drogą elektroniczną lub telefonicznie – nie ma możliwości osobistego złożenia wniosku. INPS daje Wam do wyboru następujące opcje:

• złożenie wniosku na stronie internetowej INPS – musicie być zarejestrowani na portalu i posiadać kod dostępu (PIN) lub być w posiadaniu narzędzia SPID
  
• złożenie wniosku przez telefon, dzwoniąc na specjalny numer INPS – darmowy 803164 z telefonów stacjonarnych lub płatny 06 164164 z telefonów komórkowych i zza granicy
• skorzystanie z pośrednictwa związków zawodowych (patronato), które wypełnią wniosek i prześlą go w Waszym imieniu do INPS

Utrata prawa do renty rodzinnej

Prawo do renty rodzinnej tracicie w następujących przypadkach:

• jeśli wdowa/wdowiec wstąpi w nowy związek małżeński - INPS wypłaci Wam wówczas (na Wasz wniosek, nie jest to wypłata automatyczna) równowartość dwuletniej renty, jaką do tej pory otrzymywaliście
• gdy nieletnie dziecko lub wnuk ukończy 18. rok życia i nie będzie kontynuować nauki
• gdy uczeń szkoły średniej zakończy lub przedwcześnie przerwie naukę, a w każdym razie w momencie ukończenia 21. roku życia
• gdy student obroni pracę magisterską lub przerwie studia, a w każdym razie w momencie ukończenia 26. roku życia
• jeśli uczące się dziecko lub wnuk podejmie pracę
• jeśli niepełnosprawne dziecko lub wnuk stanie się zdolne do pracy lub zacznie uzyskiwać dochody
• jeśli rodzice zaczną uzyskiwać dochody (np. nabędą prawo do emerytury)
• jeśli rodzeństwo zacznie uzyskiwać dochody, wstąpi w związek małżeński lub stanie się zdolne do pracy

Jeżeli prawo do renty rodzinnej mają jednocześnie inne osoby, np. Wasze dzieci lub drugi małżonek zmarłego, mogą one wystąpić do INPS z wnioskiem o zwiększenie kwoty świadczenia, biorąc pod uwagę, że Wasza część została „zwolniona”

Jeśli po utracie prawa do renty rodzinnej ponownie je nabędziecie (np. podejmiecie na nowo naukę w szkole wyższej przed ukończeniem 26. roku życia), możecie ponownie ubiegać się o jej przyznanie, gdyż prawo to zostaje ona jedynie zawieszone.