16 maja 2013

TRATTAMENTO DI FINE RAPPORTO, CZYLI COŚ W RODZAJU ODPRAWY



Ostatnia aktualizacja: 20.02.2015 r.

Z tego, co mi wiadomo, w Polsce nie ma odpowiednika TFR (zwanego również liquidazione) – tłumaczenie go jako odprawy jest po prostu najprostszym wyjściem, gdyż pracownik otrzymuje całą przysługującą mu kwotę po zakończeniu stosunku pracy. Otrzymują ją wszyscy pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy na czas określony lub nieokreślony i nie ma znaczenia, czy zostaliście z pracy zwolnieni, czy też sami z niej zrezygnowaliście – odprawa przysługuje Wam w każdym wypadku, gdyż jest to coś w rodzaju „funduszu”, na który co miesiąc odkładana jest w Waszym imieniu określona kwota.

Macie do wyboru dwie opcje:
  1. pozostawienie odkładanej odprawy w firmie, w której pracujecie – otrzymacie ją wówczas po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy o pracę,
  2. odkładanie odprawy w tzw. funduszach emerytalnych (fondi pensione) – odprawa zostanie wówczas zsumowana z Waszymi składkami emerytalnymi i otrzymacie ją dopiero w momencie przejścia na emeryturę.
O wyborze jednej z powyższych opcji musicie poinformować pracodawcę w ciągu 6 miesięcy od podpisania umowy – jeśli tego nie zrobicie, Wasza odprawa zostanie automatycznie skierowana do funduszu emerytalnego. Otrzymujecie od pracodawcy oświadczenie do wypełnienia i podpisania, za pomocą którego dokonujecie wyboru w kwestii odkładania należnej Wam odprawy. Większość pracowników, zwłaszcza osoby, którym do przejścia na emeryturę brakuje jeszcze sporo czasu, decyduje się na pozostawienie TFR w firmie, gdyż wolą otrzymać odprawę wcześniej.

O ile w każdej chwili możecie zmienić zdanie i zacząć odkładać odprawę nie w firmie, a w funduszu emerytalnym, o tyle w drugą stronę nie jest to możliwe – jeśli zdecydowaliście się na jej odkładanie w funduszu, pozostanie ona w funduszu, choć możecie przenieść ją do innego funduszu (pod pewnymi warunkami). 

Wysokość TFR to mniej więcej równowartość miesięcznej pensji rocznie i jeśli nie przekracza 1 mln euro, podlega odrębnemu opodatkowaniu (niższemu niż opodatkowanie dochodu z pracy). Dodatkowo odejmuje się od niego składkę na tzw. fundusz gwarancyjny (Fondo di Garanzia nazionale per il trattamento di fine rapporto), która obecnie wynosi 0,5%) oraz nalicza się odsetki. W internecie możecie znaleźć strony oferujące programy lub arkusze Excel służące do obliczania TFR, jednak zazwyczaj są to obliczenia nie do końca dokładne i wiarygodne. 

Teoretycznie pracodawcy powinni odkładać kwoty przeznaczone na odprawę dla pracowników, jednak bardzo często wydają je na działalność firmy. Wyjątkiem są firmy zatrudniające 50 lub więcej osób, które zobowiązane są wpłacać TFR na specjalny fundusz INPS. Zdarza się, że firma, w której pracujecie ma problemy finansowe i w momencie zakończenia stosunku pracy nie jest w stanie wypłacić Wam należnej odprawy – pamiętajcie, że jest to obowiązek (w końcu są to Wasze pieniądze, coś w rodzaju opóźnionej pensji), więc sprawdźcie w odpowiednim kontrakcie zbiorowym (o których pisałam tutaj), jaki jest termin wypłaty TFR i w razie jego nie wypłacenia przez pracodawcę w terminie, nie pozostanie Wam nic innego, jak walka o swoje. Na początek radzę wysłać ponaglenie zapłaty (listem poleconym, oczywiście), a nawet kilka, jeśli jedno nie wystarczy, a jeżeli to nic nie da, będziecie musieli zwrócić się do adwokata. Pamiętajcie, że po upływie terminu wypłaty odprawy przewidzianego przez kontrakt zbiorowy należą Wam się również odsetki.

Jeśli problemy finansowe firmy są poważne i została udowodniona jej niewypłacalność (zbankrutowała, nie powiodło się zajęcie jej mienia itp.), Waszym dłużnikiem staje się INPS, który musi Wam wypłacić należną odprawę z funduszu gwarancyjnego. Wniosek o wypłatę TFR z funduszu gwarancyjnego możecie złożyć w ciągu 5 lat od momentu zakończenia stosunku pracy.


Wcześniejsza wypłata TFR 

W niektórych przypadkach możecie wystąpić do pracodawcy o wcześniejszą wypłatę odłożonej odprawy. Wniosek taki można złożyć tylko raz (choć są pracodawcy, którzy wypłacają wcześniejszy TFR więcej razy) i aby to zrobić, musicie spełniać następujące warunki:
  • wniosek o wcześniejszą wypłatę TFR musi być złożony na piśmie
  • można go złożyć dopiero po 8 latach pracy u danego pracodawcy – z doświadczenia wiem, że czasem firmy przymykają na ten warunek oko, jednak zależy to od Waszych stosunków z pracodawcą
  • wypłacona kwota nie może przekroczyć 70% odłożonego TFR
  • wniosek musi być umotywowany, tj. wcześniejsza wypłata może być przyznana w przypadku wydatków na zakup lub remont mieszkania będącego głównym miejscem zamieszkania Waszym lub Waszych dzieci, wydatków związanych z opieką zdrowotną albo kształceniem oraz w przypadku bezpłatnego urlopu macierzyńskiego – również w tym wypadku są firmy, które nie przywiązują większej wagi do powodu, dla którego pracownik wnioskuje o wcześniejszą wypłatę odprawy
Pracodawca może odmówić wcześniejszej wypłaty TFR (co nie znaczy, że musi) w następujących przypadkach:
  • jeśli firma zatrudnia mniej niż 25 osób
  • jeśli firma znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej
  • jeśli w danym roku wypłaciła już wcześniejszą odprawę 10% pracowników mającym do niej prawo (czyli pracujących w firmie od co najmniej 8 lat) lub 4% wszystkich zatrudnionych pracowników

Również w przypadku osób, które przeznaczają swój TFR na fundusz emerytalny możliwe jest złożenie wniosku o jego wcześniejsze wypłacenie, jeśli dana osoba spełnia poniższe warunki:

  • w przypadku wydatków na opiekę zdrowotną (najczęściej należy udokumentować poważny stan zdrowia wnioskującego lub członków jego najbliższej rodziny), możecie złożyć taki wniosek w każdej chwili, a wysokość wypłaty nie może przekroczyć 75% odłożonej kwoty
  • po 8 latach od momentu zapisania się do funduszu możecie wnioskować o wcześniejszą wypłatę odprawy na zakup lub remont mieszkania będącego głównym miejscem zamieszkania Waszym lub Waszych dzieci (maksymalnie 75%) lub na inne wydatki (maksymalnie 30%) 
 

UWAGA! Zgodnie z nowymi przepisami wprowadzonymi przez tzw. Legge di Stabilità, jeżeli pracujecie w sektorze prywatnym (wyjątek stanowią opiekunki i pomoce domowe oraz osoby zatrudnione w branży rolniczej), od 01.03.2015 r. do czerwca 2018 r.możecie  zdecydować, ze wolicie otrzymywać miesięczną ratę TFR wraz z wynagrodzeniem, zamiast odkładać ja „na potem”.  Zastanówcie się jednak dobrze, zanim podejmiecie decyzję, gdyż może się okazać, że manewr ten niezbyt się opłaci – TFR stanie się bowiem częścią „normalnego” dochodu i będzie podlegał standardowemu (czytaj: większemu) opodatkowaniu, a do tego może niekorzystnie odbić się na Waszym wskaźniku ISEE.

35 komentarzy:

  1. z tego co wiem TFR podlega rewaloryzacji co rok interesuja mnie lata 2009 do 2014..gdzie znajde taką informację?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak naprawdę TFR jest rewaloryzowany co miesiąc, a wysokość rewaloryzacji znajdziesz np. tutaj (wystarczy wpisać w Google "tasso rivalutazione TFR):

      http://www2.cciaa.cremona.it/studi/indicitfr.htm

      Usuń
    2. Jak sformułować pismo do firmy o zwrot TFR ?. Od roku jestem w Polsce, a oni za kilka lat pracy cisza. pozdr

      Usuń
    3. Jak najszybciej wyślij im ponaglenie listem poleconym zwrotnym, a jeśli to nie poskutkuje, radziłabym zwrócić się do włoskich związków zawodowych lub do adwokata. Oto przykładowe pismo:


      ............ (miejscowość), lì ............. (data)

      Spett.le ......... (nazwa i adres firmy)

      Oggetto: sollecito pagamento TFR.

      Il sottoscritto ............... (Twoje imię i nazwisko), dipendente di codesta società dal ........... (data rozpoczęcia stosunku pracy) al ................ (data zakończenia stosunku pracy), con la presente sono a rappresentare che ad oggi non ho ancora ricevuto la somma spettante a titolo di trattamento di fine rapporto.

      Vi sollecito, pertanto, a provvedere al più presto al pagamento del suddetto, considerando che il TFR doveva essere consegnato entro il ............. (termin końcowy wypłaty TFR zgodnie z kontraktem zbiorowym), secondo quanto stabilito dall’art. ....... (odpowiedni artykuł kontraktu zbiorowego) del CCNL (branża, której dotyczy kontrakt zbiorowy).

      Vi informo, inoltre, che in caso di mancato pagamento delle somme a me spettanti entro e non oltre il ............ (termin "ultimatum", jakie dajesz firmie) mi vedrò costretto ad adire le vie legali.

      Distinti saluti,

      (Twój podpis)





      Usuń
    4. Serdeczne dzięki, tylko nie wiem skąd mam mieć informacje odnośnie końcowego terminu wypłty TFR, oraz artykuł kontraktu zbiorowego ?

      Usuń
    5. Wszystko zależy od branży, w której pracowałeś - umowy podpisywane we Włoszech regulowane są przez kontrakty zbiorowe (CCNL). Wpisz w Google "CCNL + branża" (np. commercio, metalmeccanico, trasporti), w ten sposób znajdziesz odpowiedni kontrakt, a w nim zapis o TFR.

      Usuń
  2. Mam stronę,http://www.contrattometalmeccanici.it/, czy będzie to titolo ottavo i pkt 7, niestety poruszanie się w tych podpunktach jest dla mnie niezrozumiałe i jakie mam w tym wezwaniu wpisać numerki?. pozdr.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Możesz napisać tak:

      "Vi sollecito, pertanto, a provvedere al più presto al pagamento del suddetto, considerando che il TFR doveva essere consegnato entro il 30 giorni dalla data di pubblicazione dell'indice Istat del mese di riferimento, secondo quanto stabilito dal Titolo VIII art. 5 del CCNL Metalmeccanici."

      Usuń
    2. ............ (miejscowość), lì ............. (data)

      Spett.le ......... (nazwa i adres firmy)

      Oggetto: sollecito pagamento TFR.

      Il sottoscritto ............... (Twoje imię i nazwisko), dipendente di codesta società dal ........... (data rozpoczęcia stosunku pracy) al ................ (data zakończenia stosunku pracy), con la presente sono a rappresentare che ad oggi non ho ancora ricevuto la somma spettante a titolo di trattamento di fine rapporto.

      Vi sollecito, pertanto, a provvedere al più presto al pagamento del suddetto, considerando che il TFR doveva essere consegnato entro il 30 giorni dalla data di pubblicazione dell'indice Istat del mese di riferimento, secondo quanto stabilito dal Titolo VIII art. 5 del CCNL Metalmeccanici.

      Vi informo, inoltre, che in caso di mancato pagamento delle somme a me spettanti entro e non oltre il 30 giorni mi vedrò costretto ad adire le vie legali.

      Distinti saluti


      Wyszło mi coś takiego, myślę, że powinienem napisać jeszcze mój numer konta bankowego w Polsce ?. pozdr.

      Usuń
    3. No możesz - dodaj przed "Distinti saluti" to zdanie:

      "Le spettanze richieste dovranno essere versate sul seguente conto corrente:

      (nazwa banku)
      IBAN: PL..................
      SWIFT/BIC: ....................."

      Usuń
    4. Bukiet pięknych kwiatów w podzięce, to mało....:)

      Usuń
    5. Nie trzeba, wystarczy, że uda Ci się odzyskać należne pieniądze.:)

      Usuń
  3. gdzie mozna sprawdzic ile w danym roku nalerzy sie odprawy TFR

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W przybliżeniu możesz przyjąć, że za każdy rok pracy należy Ci się dodatkowy miesiąc wypłaty, a dokładną wysokość odłożonej odprawy znajdziesz na swoim profilu na stronie INPS (http://deeoswajawlochy.blogspot.it/2013/08/rejestracja-na-stronie-internetowej-inps.html) oraz na rocznym zaświadczeniu o uzyskanych dochodach, które pracodawca dostarcza pracownikom w pierwszych miesiącach każdego roku.

      Usuń
  4. Witam Cię serdecznie,
    chciałbym dopytać o jedną kwestię, która nie została należycie rozwinięta. Po rejestracji mogę:
    "Sprawdzić wysokość odprawy (TFR) „odłożonej” u pracodawcy (w przypadku pracowników najemnych)"
    Pytanie - czy jest możliwość sprawdzenia tej kwoty online? Jeśli tak to prosiłbym o podanie ścieżki dostępu na stronie INPS.
    Z góry dziękuję!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To nie jest tak, że kwestia ta nie została "należycie rozwinięta" - po prostu nie jestem w stanie opisać wszystkich opcji dostępnych na portalu INPS, tym bardziej, że one się zmieniają, więc nie miałoby to większego sensu.

      Kwotę TFR odłożonego przez firmę znajdziesz klikając na "Posizione lavorativa del contribuente" czy coś podobnego. Kliknij następnie w numer przypisany pracodawcy i tam znajdziesz m. in. pole "importo TFR in azienda". Od razu uprzedzam, że dane te mogą być niedostępne za 2015 r., ale jeśli klikniesz w rok poprzedni, to powinna ukazać się kwota uzbierana do końca 2014 r.

      PS. Wysokość TFR podawana jest też na rocznym zaświadczeniu o uzyskanych dochodach (Certificazione Unica).

      Usuń
    2. Dziękuje, niestety nie udało mi się tego znaleźć na portalu INPS :(

      Usuń
    3. Zalogowałam się, by sprawdzić, jak dokładnie jest napisane: "Posizione annuale da lavoro dipendente (dal 2005)".

      Usuń
  5. witam mam pytanie kiedy jest wyplacana odprawa tfr przez pracodawce to jest od tego równierz obtrącany podatek i czy mo żna sprawdzić ile na dany czas tej odprawy się należy

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak, TFR podlega opodatkowaniu, choć podatek ten jest niższy niż podatek dochodowy. Pracodawca potrąca należną kwotę w momencie wypłaty, a ostatecznych obliczeń dokonuje urząd skarbowy, więc może się zdarzyć, że po kilku latach otrzymasz pismo wzywające do zapłaty ewentualniej różnicy.

      Jeśli chodzi o drugie pytanie, pozwolisz, że wkleję moją odpowiedź na któryś z powyższych komentarzy:

      "W przybliżeniu możesz przyjąć, że za każdy rok pracy należy Ci się dodatkowy miesiąc wypłaty, a dokładną wysokość odłożonej odprawy znajdziesz na swoim profilu na stronie INPS (http://deeoswajawlochy.blogspot.it/2013/08/rejestracja-na-stronie-internetowej-inps.html) oraz na rocznym zaświadczeniu o uzyskanych dochodach, które pracodawca dostarcza pracownikom w pierwszych miesiącach każdego roku."

      Usuń
  6. Witaj
    Czy jest konkretny wzór wniosku, w którym wybieramy gdzie mają iść nasze składki? Czy do firmy czy na emeryture?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Oto druk, który pracownik otrzymuje od firmy:

      http://www.fondapi.it/normativa/tfr2.pdf

      Usuń
    2. Nasza sytuacja wyglada tak. Możliwe ze podpisaliśmy taki papierek gdyż za nas wypełnia wszystko szef a my tylko podpisujemy (nie wiedząc co, gdyż nasz włoski nie jest za dobry) a na busta paga z ostatniego miesiąca pracy widnieje TFR, ale nasz pracodawca w rzeczywistości wpisuje nam inną stawkę na rachunku a inną mamy "ustaloną" słownie, z tego wywnioskowałam że ten TFR wliczył nam do wypłaty ale nie oddzielnie tylko jako nasza wypłata, która nam się należy. Jest jakaś możliwość żeby to otrzymywać nie wchodząc w konflikt z pracodawcą, ponieważ wyjaśnię że daje nam mieszkanie za darmo i nawet robi za nas opłaty, ale skoro ten tfr jest z naszych pieniędzy odkładany to bym chciała go jakoś dostawac.
      dzięki zgóry

      Usuń
    3. dodam że znalazłam ten druk u siebie w dokumentach, z tym że są wypełnione moje dane i mój podpis nic poza tym, oczywiście teraz nie wiem czy w kopii szefa było coś zaznaczone

      Usuń
    4. Przede wszystkim musiałabym wiedzieć, w jakiej branży pracujecie. :)

      Jeżeli na Twojej kopii nie zaznaczyłaś żadnej opcji, na Twoim miejscu upewniłabym się, że pracodawca ma kopię z zaznaczonym Twoim wyborem, w przeciwnym wypadku, po sześciu miesiącach od momentu zatrudnienia, obowiązuje tzw. milcząca zgoda na odłożenie odprawy nie w firmie, a w funduszu emerytalnym.

      Jeśli chodzi o kwestię TFR wpisywanego na odcinku płacy, to jest to jedynie kwestia formalna, nie oznaczająca, że TFR został wliczony do wypłaty. Skoro jednak kwota odłożonego TFR została wpisana, teoretycznie oznaczałoby to, że jednak zaznaczyliście opcję pozostawienia go w firmie. Oczywiście jest to tylko gdybanie, gdybyś przesłała mi na maila odcinek płacy, miałabym dokładniejszy obraz sytuacji.

      Usuń
    5. pracujemy w rolnictwie
      podaj maila to szybciutko zeskanuje i prześlę

      Usuń
    6. Maila znajdziesz u góry, w zakładce "KONTAKT".;)

      Usuń
  7. Witam,
    czy po zmarłym tacie należy się mojej mamie wypłata TFR?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Najbliżsi krewni Taty (żona i dzieci oraz ewentualnie krewni do trzeciego stopnia pokrewieństwa, jeśli z nim mieszkali i pozostawali na jego utrzymaniu) mają prawo otrzymać od byłego pracodawcy wszystkie kwoty należne i nie wypłacone zmarłemu, np. wynagrodzenie, trzynastkę/czternastkę, TFR, zadośćuczynienie za nie dotrzymanie okresu wypowiedzenia (choć może to dziwnie zabrzmieć) czy równowartość niewykorzystanego urlopu. Pracodawca powinien skontaktować się z Wami i wypłacić wszystkie należności, a jeśli tego nie zrobi, należy wysłać do niego odpowiednie pismo, załączając kopię aktu zgonu, zaświadczenie o składzie rodziny (stato di famiglia) oraz oświadczenie o spadkobiercach złożone w urzędzie gminy i tam potwierdzone (dichiarazione sostitutiva di atto notorio).

      Usuń
    2. Bardzo dziękuję za odpowiedź.
      Niestety nie wiem jaki jest okres wypłaty TFR w przypadku taty umowy. Na umowie nie ma takiej informacji, a dodam tylko tylko, że tato pracował w branży budowlanej.
      Do tego firma od lipca 2016 zapewnia, że wypłaci te pieniądze, a na razie na kolejnych zapewnieniach się tylko kończy :/
      Zastawiamy się czy poprosić związki zawodowe o pomoc (wiemy, że tata należał do nich i płacił składki) ale nie wiemy jak się z nimi skontaktować i na jaką pomoc możemy z ich strony liczyć, czy też wynająć adwokata, żeby doprowadził sprawę do końca.
      Czy możemy liczyć na dodatkowe informacje w tych sprawach z Twojej strony?

      Usuń
    3. W umowie powinien być zapis, do jakiego kontraktu zbiorowego (CCNL) się on odnosi (branża budowlana ma ich kilka), wtedy można sprawdzić, czy kontrakt zbiorowy przewiduje ustalony termin wypłaty TFR. Niestety opóźnienia w wypłacie należności są we Włoszech częste, dlatego zwrócenie się do związków (tzw. patronato) lub adwokata jest dobrym pomysłem. Aby zmniejszyć koszty, najlepiej wybrać prawnika/związki mające biuro w miejscowości, gdzie ma siedzibę firma - może napisz do mnie maila, żeby nie pisać o szczegółach publicznie? Adres znajdziesz w zakładce KONTAKT.

      Usuń
  8. Witam, właśnie wypełniam dokumenty do nowej pracy i mam pytanie odnośnie tfr, poniewaz mogę zaznaczyć opcję, że "il tfr non venga destinato ad una forma pensionistica complementare e continui dunque ad essere regolato secondo le previsioni dell'articolo 2120 del codice civile". Czy w tym przypadku tfr będzie wypłacane co miesiąc z wypłata? Znalazlem ten artykuł 2120 ale nie daje nie jestem pewny.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. TFR nigdy nie jest wypłacany razem z wynagrodzeniem - jeśli zaznaczysz tę opcję, będzie on odkładany przez pracodawcę i zostanie Ci wypłacony po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy o pracę.

      Usuń
  9. Nawiązując do czerwonej ramki. Jeżeli chialbym otrzymywać cześć tfr co miesiąc, co powinienem zrobić?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Musisz poinformować o tym pracodawcę za pomocą druku QuIR, który znajdziesz np. tutaj:


      https://www.colser.com/documenti/tfr-in-busta-paga/184-modulo-di-adesione-quir.html

      Usuń

Komentarze są moderowane, więc na ich publikację trzeba trochę poczekać. Komentarze niekulturalne lub niezgodne z netykietą nie będą publikowane, proszę Was też o pozostawianie komentarzy odnoszących się do tematu artykułu. Tylko w ten sposób jestem w stanie zapewnić przejrzystość bloga! Dziękuję za komentarze i za współpracę. :)

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...